Οι τελευταίες στιγμές του Έλληνα Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ, Δραγάση Παλαιολόγου…

Εικόνα

του Γεράσιμου Γ. Γερολυμάτου

(Μια μυθιστορηματική αφήγηση που φωτίζει το πρόσωπο του τελευταίου μαρτυρικού Αυτοκράτορα της Ρωμανίας, βασισμένη σε ιστορικές αναφορές)

Φέτος συμπληρώνονται 561 χρόνια, από την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς. Το γεγονός ήταν τεράστιας σημασίας στην εποχή του. Ο απόηχος του, ακόμη και σήμερα, δεν έχει κοπάσει. Οι συνέπειες του ήταν τεράστιες για την ιστορική εξέλιξη των πραγμάτων στην Ευρώπη και στην Εγγύς Ανατολή. Για το Έθνος μας, ακόμη περισσότερο, σήμανε την κατάλυση της πολιτικής μας ανεξαρτησίας, αφού η Κωνσταντινούπολη, ήταν η χιλιόχρονη πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας μας.

Φανταστείτε, λοιπόν, κάποιον, να πετάει μια μεγάλη πέτρα στα νερά μιας μικρής λίμνης. Οι κυματισμοί των ομόκεντρων κύκλων, απλώνονται ολόγυρα και φτάνουν μέχρι τις όχθες. Όσο πιο κοντά στο σημείο της ρίψης, είναι ο κυματισμός, τόσο πιο ισχυρός είναι. Όσο πιο μακριά, τόσο πιο ανεπαίσθητος. Αυτή η εικόνα μας είναι χρήσιμη, αν στον ορισμό του γεγονότος, της ρίψης δηλαδή της πέτρας (ενέργεια-αιτία) και των κυματισμών (αποτέλεσμα), αντικαταστήσουμε τους κατά αναλογία παρανομαστές, με τις έννοιες των διαστάσεων, του χώρου και του χρόνου. Έτσι, μπορούμε να αποκτήσουμε μια πολύ καλή αναπαράσταση του τρόπου με τον οποίο, ένα ιστορικό γεγονός, προϊόντος του χρόνου εξελίσσει τις συνέπειες του στο χώρο. Και το ίδιο συμβαίνει με το κάθε τι, μικρό ή μεγάλο γεγονός, πράξη, ενέργεια ακόμη και λόγο.

Όμως, η άλωση της Πόλης σήκωσε κύματα! Και τα κύματα αυτά, αν και πιο μικρά τώρα, πιο αδύναμα, συνεχίζουν ωστόσο να μεταφέρουν την ιστορική μνήμη. Ακόμη εξελίσσονται, καθώς φτάνουν στις «όχθες» μας. Έχω όμως την αίσθηση, ότι δεν θα προλάβουν να ηρεμήσουν. Ένα άλλο «χέρι», ίσως είναι έτοιμο να ρίξει πάλι μια πέτρα στη λίμνη. Αυτήν τη φορά, ίσως από άλλη πλευρά.

Ωστόσο, δεν είχα σκοπό να γράψω ένα συμβατικό ιστορικό άρθρο για την Άλωση. Ζωγράφος είμαι, όχι ιστορικός. Για το λόγο αυτό, θα επιχειρήσω να φωτίσω το πρόσωπο του τελευταίου μαρτυρικού αυτοκράτορα, σα να πρόκειται για ένα πορτρέτο της τραγικότητας. Διότι, το όνομα που έρχεται δεύτερο στο νου, μετά από την Αγία Σοφία, μιλώντας για την Άλωση, είναι το όνομα του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Όλοι μιλούν για την Πόλη και τον αυτοκράτορα, δεν ξέρω όμως κάποιον που να εστίασε ποτέ στον άνθρωπο. Έτσι, δεν με ενδιαφέρουν τώρα η Πόλη, και οι συμπλεκόμενοι στρατιώτες. Αυτά τα αφήνω, όπως στο έργο μου, σε δεύτερο επίπεδο. Τώρα με ενδιαφέρει μόνο εκείνος. Όπως τον φαντάστηκα και τον ζωγράφισα. Μόνος, λαβωμένος, ηθικά αήττητος. Λίγο πριν περάσει στην αιωνιότητα της δόξας και της τιμής. Ένας Μάρτυρας του Έθνους.

Θα ήθελα να δούμε για λίγο τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, σαν έναν απλό άνθρωπο. Έναν από εμάς. Κάποιον, που το πικρό πεπρωμένο του, ήθελε να είναι εκείνος, ο τελευταίος Βασιλέας μιας χιλιόχρονης αυτοκρατορίας. Πίσω από τους τίτλους και τα αξιώματα. Πίσω από τους θρύλους και τις παραδόσεις. Πίσω από την ασπίδα και την περικεφαλαία του. Είναι ο άνθρωπος και η ψυχή του. Για αυτά θα σας μιλήσω.

‘Εγινε Δεσπότης του Μυστρά, απελευθέρωσε τον Μωριά και ανέβηκε στον θρόνο μόνο για 4 χρόνια, τα τελευταία. Αποδείχθηκε ο πιο κατάλληλος, για όσα είχε ανάγκη η αυτοκρατορία εκείνες τις στιγμές, και ήταν ο πιο άξιος από τους αδελφούς του. Ήταν 49 χρόνων, όταν έπεσε ηρωϊκά μαχόμενος μπροστά στα τείχη της πόλης. Ήταν ακόμη εκείνος, που σαν αμνός, έπρεπε να πληρώσει με το αίμα του, όλες τις αμαρτίες της αυτοκρατορίας και της μακραίωνης παρακμής της, για την οποία ο ίδιος ήταν ανεύθυνος. Φαντάζεστε την πίκρα του, όταν έβλεπε ότι αυτή η βραδυφλεγής βόμβα αιώνων, ήταν έτοιμη πια να σκάσει στα χέρια του; Το βάρος που έπεφτε πάνω στους ώμους του, να υπερασπίσει την αβοήθητη Πόλη και ό,τι είχε απομείνει, από την πάλαι ποτέ κραταιά και λαμπρή αυτοκρατορία; Και από που να ζητήσει βοήθεια;

Μπορείτε να φανταστείτε τη λύπη του, να είναι αναγκασμένος να τριγυρνάει στη Δύση ταπεινωμένος; Να φιλάει τις κατουρημένες ποδιές, να υπόσχεται Ένωση που δεν πίστευε, για να εξασφαλίσει τη βοήθεια που θα έσωζε την Βασιλεύουσα του. Ένα ένδοξο απομεινάρι, που η πριγκιπική του μοίρα του κληρονόμησε, ως ένα πολύτιμο μαργαριτάρι. Και αυτό το ερείπιο που παρέλαβε, το αγάπησε. Έτσι όπως ήταν. Για αυτό που υπήρξε. Διότι γνώριζε την απόλυτη αξία που είχε η Πόλη για το Έθνος του, και πως ήταν το διαμάντι στο στέμα του. Και την αγάπησε τόσο, που έδωσε και τη ζωή του για αυτήν.

Φαντάζεστε τη μοναξιά του; Ήταν Βασιλέας αυτός και απόλυτος μονάρχης. Έπαιρνε μόνος τις αποφάσεις, που καθόριζαν το μέλλον εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων και της Κωνσταντινούπολης. Δεν ήταν Δημοκρατία, ώστε να ψάχνει έπειτα συνενόχους για την καταστροφή. Η ευθύνη ήταν όλη δική του. Και η ευθύνη αυτή, σημαίνει απέραντη μοναξιά και ας είχε εκατό συμβούλους. Και την ανέλαβε.

Εικόνα

Φαντάζεστε την θλίψη του, καθώς έβλεπε να καταρρέουν γύρω του τα πάντα; Όλος ο κόσμος του! Όσα γνώριζε, όσα είχε ζήσει και όσα του είχαν διηγηθεί οι παλαιότεροι. Τόσο καιρό πολιορκία, να τριγυρνάει στα συμβούλια και στις επάλξεις, να βλέπει το λαό του ταλαιπωρημένο στους δρόμους και στις πλατείες, πεινασμένο, πληγωμένο, εξουθενωμένο από τις ανάγκες και τις κακουχίες της πολιορκίας. Όλα αυτά τα έβλεπε. Μάτωνε η ψυχή του. Όλοι αυτόν κοίταζαν.  Από αυτόν περίμεναν τη λύση στη δυστυχία τους. Όμως, δεν άφησε τα συναισθήματα να αδυνατίσουν τη θέληση του. Και αυτό, θα πρέπει επίσης να το εκτιμήσουμε στην σκιαγραφία που κάνουμε, φωτίζοντας τον χαρακτήρα του ανθρώπου, Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. Τη δύναμη του χαρακτήρα του, δηλαδή, και την ακλόνητη αποφασιστικότητα και σταθερότητα που έδειξε. Στοιχεία, στην φθορά των οποίων, αποσκοπούσε και ήλπιζε μάταια ο εχθρός.

Κουρασμένος και ο ίδιος από τις αλλεπάλληλες επιθέσεις. Αδυνατισμένος και άγρυπνος, με μαύρους κύκλους γύρω από τα μάτια. Που χρόνος να κοιμηθεί; Ο φολιδωτός θώρακας, έχει γίνει πια ένα με το δέρμα του. Η ένταση είναι καθημερινή και ασταμάτητη. Οι πυρκαγιές και η επιδιόρθωση των τειχών, απαιτούν συνεχή εποπτεία. Οι επάλξεις και οι υπερασπιστές έχουν ανάγκη από την ηθική τόνωση που δίνει εκεί η βασιλική παρουσία. Ο Κωνσταντίνος, είναι πολεμιστής και το σπαθί του κόβει. Βασίζεται στον εαυτό του και έχει την βεβαιότητα, πως και οι σύντροφοι του είναι αποφασισμένοι. Δεν ήταν από εκείνους, που κάθονται στην ασφάλεια και από μακριά δίνουν εντολές σε ανθρώπους αποκτηνωμένους και φοβισμένους, όπως ο Μωάμεθ! Ο Κωνσταντίνος έχει μόνο συντρόφους, όπως ο Ιουστινιάνι, ο Φραντζής κα, που θα έδιναν την ζωή τους για αυτόν. Όπως και την έδωσαν πολλοί.

Τον φαντάζεστε να κλαίει σιωπηλά; Βαθιά μεσάνυχτα, στην ησυχία του δώματος, μόνος απέναντι στον Πλάστη Του. Προσευχόμενος για την σωτηρία της Πόλης του, από τα δόντια των αλλόδοξων βαρβάρων της στέπας. Ή μήπως, μια τέτοια λεπτομέρεια, δεν ταιριάζει στη δυναμική εικόνα του ήρωα; Σας φαίνεται δύσκολο, να αφήσετε τη στερεότυπη εικόνα της εξιδανίκευσης, που περιβάλλει πάντα ένα ένδοξο ιστορικό πρόσωπο, και που το μεταμορφώνει σε μια ψυχρή ανέκφραστη οντότητα, υπερανθρώπου φύσεως; Ναι, μπορεί και να έκλαψε, λοιπόν! Αλλά αυτό τον έκανε δυνατό και όχι αδύναμο. Τον έκανε απλά ανθρώπινο. Τακτοποίησε τις «εκκρεμότητες» του με τον Θεό. Ήταν έτοιμος, πλέον, να αντιμετωπίσει το πεπρωμένο του!

Τι λέτε; Σαν άνθρωπος, δεν θα σκέφτηκε, έστω και για μια μόνο στιγμή τη συνθηκολόγηση και τη σωτηρία, πριν απωθήσει με αποστροφή τη σκέψη αυτή;  Γνωρίζετε, κάποιον, που να αγαπά τον θάνατο περισσότερο από την ζωή; Που, αν μπορούσε να αποφύγει τον χάροντα, δεν θα το έκανε; Σίγουρα, θα το σκέφτηκε! Είναι ανθρώπινο. Αρκεί που κοίταζε ψηλά από τα τείχη τα πολυάριθμα στίφη των Οθωμανών, που έμοιαζαν να είναι ατέλειωτοι, όσοι και αν σκοτώνονταν. Οι δικοί του λιγόστευαν. ήταν περίπου 7-8.000. Εμείς δεν τα γνωρίζουμε αυτά στα χρόνια μας, έτσι είμαστε εύκολοι στις κρίσεις και στα λόγια μας.

Δεν ξέρουμε πως είναι, να τρέμουν τα γόνατα από το φόβο του θανάτου, να χτυπάνε τα σωθικά από την ένταση και την αδρεναλίνη. Να φεύγουν κεφάλια, γύρω σου, πόδια, χέρια, να ανοίγουν κοιλιές. Μεταλλικοί ήχοι σπαθιών και κρότοι κανονιών και τηλεβόλων. Και πάνω από όλα, αυτές οι μυριόστομες εφιαλτικές κραυγές, σε όλες τις γλώσσες, τα ουρλιαχτά του πόνου ή της παράνοιας του φόβου, που μεταβάλλεται σε απεγνωσμένη ηχητική επιθετικότητα. Να ξέρεις, ότι είναι πολύ πιθανόν να μην επιζήσεις. Ακόμη χειρότερα, να προβλέπεις, πως σίγουρα θα σκοτωθείς. Εδώ σε θέλω κάβουρα! Πολλών τα πόδια τρέμουν, άλλοι τα κάνουν πάνω τους, κάποιοι άλλοι δεν καταλαβαίνουν τίποτα, μερικοί το ευχαριστιούνται κιόλας.

Στο κάτω-κάτω, τόσες προτάσεις του είχε κάνει ο Μωάμεθ, θα μπορούσε να δεχθεί να παραδώσει την Πόλη, να εξευτελιστεί με ατιμωτικούς όρους, αλλά να διασώσει μια ευνουχισμένη βασιλεία και τη ζωή τη δική του και του λαού.  Ποιος άλλος θα μπορούσε να τον κατηγορήσει, αν το έκανε, εκτός από τη συνείδηση του; Κανένας! Ήδη, πολλοί αξιωματούχοι του είχαν αποδεχθεί ανεπίσημα αυτή την άποψη. Άλλοι του είχαν προτείνει να τον φυγαδεύσουν από την Πόλη, ώστε να συνεχίσει τον αγώνα, συγκεντρώνοντας δυνάμεις (1) . Δεν το δέχθηκε. Απάντησε οριστικά όχι!

«Τ δ τν πόλιν σο δοναι οτ’ μν στίν οτ’ λλου τν κατοικούντων ν ταύτ• κοιν γρ γνώμ πάντες ατοπροαιρέτως άποθανομεν κα ο φεισόμεθα τς ζως μν»   

Νέες αρετές της προσωπικότητας του, αναδεικνύονται τώρα. Αξιοπρέπεια, φιλότιμο, ανδροπρέπεια, αντίληψη της ιστορικότητας των στιγμών. Αυτό και μόνο, καθιστά τον θάνατο του συνειδητή θυσία, όπως ακριβώς του Λεωνίδα και του Παπαφλέσσα. Αυτοί οι τρεις, ως παραδείγματα θυσίας, συνδέονται, και όχι τυχαία, αντιπροσωπεύουν τις τρεις εποχές του Έθνους μας. Την αρχαία, τη μεσαιωνική και τη νεώτερη.

Είναι, όμως και ευγενής στον χαρακτήρα, φιλόφρων και ταπεινόφρων. Άξιος να αγαπηθεί. Ο Φραντζής, που ήταν αυτόπτης μάρτυρας, μας πληροφορεί στο Χρονικό του για την Άλωση, ότι ο Κωνσταντίνος την τελευταία νύχτα συγκέντρωσε τους εξαντλημένους υπερασπιστές για να τους απευθύνει τον τελευταίο λόγο (2). Γράφει πως τους είπε, μεταξύ άλλων:

«Δεν έχω καιρό να πω περισσότερα· μοναχά το ταπεινωμένο σκήπτρο μου το αναθέτω στα χέρια σας, για να το διαφυλάξετε με προθυμία. Σας παρακαλώ ακόμα, και ζητώ την αγάπη σας, να είστε πειθαρχικοί στους στρατηγούς σας, τους δημάρχους και τους εκατόνταρχους, ο καθένας κατά την τάξη του, τη θέση του και την υπηρεσία του. Να ξέρετε τούτο: αν από μέσα από την καρδιά σας φυλάξετε τις εντολές μου, ελπίζω στο Θεό ότι θα λυτρωθούμε από την παρούσα δίκαιη απειλή του. Δεύτερον, σας περιμένει στον ουρανό το αδαμάντινο στεφάνι, και η μνήμη σας θα είναι αιώνια και άξια στον κόσμο».

Με αυτά τελείωσε τη δημηγορία του, ευχαριστώντας με δάκρυα και στεναγμούς το Θεό. Τους είπε τέλος: «Λοιπόν, αδερφοί και συμμαχητές, να είσαστε έτοιμοι το πρωί. Με τη χάρη και την αρετή που μας δώρισε ο Θεός και με τη βοήθεια της Αγίας Τριάδος, στην οποία αναθέτουμε “την πάσαν ελπίδα μας”. Θα κάνουμε τον εχθρό να φύγει κακήν κακώς και ντροπιασμένος από εδώ».

Ο,τι και αν εννοούσε ο Κωνσταντίνος, μιλώντας για την «δίκαια απειλή Του», το πιο πιθανό είναι, ότι πέρα από τις γενικότητες, αναφερόταν στην λανθασμένη προσπάθεια που κατέβαλε για την Ένωση των Εκκλησιών και την υποταγή στον Πάπα, κάνοντας μάλιστα το γνωστό «συλλείτουργο» του Δεκεμβρίου του 1452. Είναι αξιοσημείωτο, πως από τότε, ο ναός της Αγίας του Θεού Σοφίας, είχε μείνει αλειτούργητος, σα μαγαρισμένος, μέχρι τη νύχτα που αναφέρθηκε πιο πάνω, στις 28 Μαϊου του 1453! Επί 6 ολόκληρους μήνες, η Αγία Τράπεζα έμεινε χωρίς την αναίμακτη Θυσία, και κανένα πόδι πιστού δεν πέρασε το κατώφλι της! Αυτό είναι τεράστιας σημασίας γεγονός, για τα δεδομένα της Αυτοκρατορίας. Δυστυχώς, όμως, παραβλέπεται ως λεπτομέρεια, επειδή αγγίζει τα όρια του μεταφυσικού. Και όμως, οι ιστορικοί των γεγονότων, αυτόπτες οι ίδιοι, όπως ο Κριτόβουλος (από την πλευρά των Οθωμανών), έχουν καταγράψει με ακρίβεια και αντικειμενικότητα τις διάφορες αρνητικές «θεοσημείες», που λάμβαναν χώρα στην Πόλη, λίγες ημέρες πριν από την  Άλωση (3). Ο Θεός είχε εγκαταλείψει πλέον την Πόλη, αλλά πρώτα τον είχαν εγκαταλείψει οι ίδιοι οι άνθρωποι.

 Και συνεχίζει φραντζς:

«Μ δάκρυα στ μάτια λοι παντον: «ποθάνωμεν πρ τς Χριστο πίστεως κα τς πατρίδος μν». Κα Βασιλέας κούγοντάς τους, μν συγκρατώντας οτε ατς πι τ δάκρυά του, τος εχαριστε. Κα ο δυστυχες Ρωμαοι, κούοντες τν Βασιλέα, «καρδίαν ς λέοντες ποίησαν»· καγκαλιάζονταν δακρυσμένοι, συγχωροντες νας τν λλον.  Βασιλέας, κολουθούμενος πλλους πολλος πγε στν για-Σοφι κα μετέλαβε τχραντα μυστήρια. Κα μετ επέρασε π τνάκτορα, γι νποχαιρετίσει φίλους κα συγγενες· «ν τδε τρ τς διηγήσεται τος τότε κλαυθμος κα θρήνους τος ν τ παλατί; Ε καπ ξύλου νθρωπος κπέτρας ν, οκ δύνατο μ θρηνσαι» «Καναβς φ᾿ππου ξήλθομεν τν νακτόρων περιερχόμενοι τ τείχη […]»

Αλλάζουμε, λοιπόν, τώρα και εμείς το σκηνικό και ερχόμαστε στα τείχη. Ο Κωνσταντίνος με τον Φραντζή περιήρθαν τα τείχη και τα οχυρώματα, όπου λαϊκοί, γυναίκες και μοναχοί, βοηθούσαν στα γεμίσματα και στην πρόχειρη επιδιόρθωση των πεσμένων τειχών, στη μεταφορά λίθων και χώματος και στα πρόχειρα νοσοκομεία, όπου περιθάλπονταν οι εκατοντάδες πληγωμένοι. Ο Κωνσταντίνος εμψύχωνε τους πάντες με το ηθικό του μεγαλείο. Στο τέλος, όταν αποχωρίστηκαν εκείνη τη νύχτα της 28ης προς 29η Μαϊου, ήταν η τελευταία φορά που ο Φραντζής έβλεπε τον Κωνσταντίνο. Λίγο αργότερα, πριν προλάβουν να ξεκουραστούν, ξεκίνησε ξαφνικά η πρώτη μεγάλη επίθεση των Οθωμανών ατάκτων. Νωρίς τα χαράματα, νύχτα ακόμη. Ξύπνησε η κόλαση από τις χιλιάδες κραυγές τους. Πύρινες βολίδες φωτιάς διέσχισαν τον ορίζοντα και φώτισαν τον νυχτερινό ουρανό πάνω από την πόλη, προκαλώντας πυρκαγιές, καίγοντας ανθρώπους.

Ο Κωνσταντίνος, έτρεξε στο σημείο που είχε επιλέξει να υπερασπιστεί ο ίδιος, λόγω της αδύνατης θέσης του. Στην πύλη του Αγίου Ρωμανού, που απέναντι της είχε στήσει το τσαντήρι του ο Μωάμεθ. Πέταξε από πάνω του το μανδύα με τα αυτοκρατορικά διάσημα, που εμπόδιζε τις κινήσεις του και έμεινε μόνο με την πανοπλία του. Ίσος με τους άλλους. Κράτησε μόνο τα αυτοκρατορικά ερυθρά πέδιλα, με τους χρυσοκεντημένους Δικέφαλους Αετούς. Τράβηξε το ξίφος από την θήκη του και περιστοιχιζόμενος από την επίλεκτη φρουρά του, ανέβηκε στις επάλξεις. Για περισσότερες από δύο ώρες κράτησε η επίθεση των ατάκτων, που στο τέλος υποχώρησαν με μεγάλες απώλειες. Το ηθικό ήταν υψηλό, όμως η κούραση μεγάλη.

Λίγο πριν τα χαράματα επιτέθηκε το δεύτερο κύμα, αυτή τη φορά από τον τακτικό στρατό μαζί με ατάκτους. Σφαγή, τρόμος και πανικός! Σαν κύματα σπάζουν πάνω στα τείχη και συντρίβονται. Ο Κωνσταντίνος και οι περί αυτού, έρχονται σε άμεση επαφή με όσους Οθωμανούς καταφέρνουν να αναρριχηθούν στα τείχη. Τους ρίχνουν από τις σκάλες και τους πετσοκόβουν με τα σπαθιά. Δύο-τρεις φορές κινδύνεψε η ζωή του. Χιλιάδες βέλη και βόλια διασταυρώνονται στον αέρα. Αλίμονο σε όποιον βρεθεί στην πορεία τους. Έπειτα από το γλυκοχάραμα, το δεύτερο κύμα αποσυρόταν νικημένο και με τεράστιες ζημιές. Οι υπερασπιστές ήταν νικητές, αλλά αυτή η νίκη μεταφραζόταν σε πολύτιμες απώλειες και σε διαρκή κάματο. Οι Οθωμανοί ήταν ξεκούραστοι. Έτσι, μετά από την ανατολή του ηλίου, ξεκίνησε η τρίτη και τελευταία γενική επίθεση, με τα σώματα των δεκάδων χιλιάδων επίλεκτων Γενιτσάρων.

Τώρα, ο Κωνσταντίνος, μπροστά από την πύλη του Αγίου Ρωμανού, έχει μεταμορφωθεί σε έναν άγγελο του θανάτου, για όσους εχθρούς τυχαίνουν μπροστά του. Ο Ιουστινιάνης πληγώθηκε βαριά και εγκατέλειψε τη θέση του. Η πίεση είναι τώρα μεγαλύτερη. Οι εχθροί αμέτρητοι και ξεκούραστοι, μεθυσμένοι από τις υποσχέσεις για δώρα, εκ μέρους του Μωάμεθ. Σκοτώνει ασταμάτητα. Καθώς το αίμα πιτσιλάει πάνω του, με την έντονη μυρωδιά του σιδήρου στα ρουθούνια, παραμορφώνει την όψη του, τα γένια του, στη μορφή ματωμένου θηρίου. Ποτάμι ρέει το αίμα από τις επάλξεις. Υπερχειλίζει. Αγώνας άνισος, ανέλπιδος. Τα πλοία με την υποσχεμένη βοήθεια των Ευρωπαίων, δεν ήρθαν ποτέ (4). Οι σύντροφοι του γύρω, πέφτουν ένας-ένας. Η αντίσταση αραιώνει, τα ανοίγματα διευρύνονται, οι γραμμές σπάζουν. Κοιτάζει τριγύρω, ότι έχει μείνει μόνος, με ελάχιστους. Γνωρίζει πλέον, τι μέλλει γενέσθαι. Η τραγικότητα των στιγμών, τον μεταβάλλει σε μάρτυρα της ανθρώπινης φύσης. Έχει κτυπηθεί και ο ίδιος, οι δυνάμεις του πλέον τον εγκαταλείπουν. Είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει το φρικτό, αλλά ένδοξο τέλος, του ηττημένου από υπέρτερο εχθρό, βασιλέα. Σαν τον Λεωνίδα.

Λένε πως φώναξε, μένοντας ως το τέλος αξιοπρεπής και για να μη γίνει, είτε αυτόχειρας, είτε ως αιχμάλωτος, ο εμπαιγμός του βαρβάρου:

«Δεν υπάρχει ένας χριστιανός να μου πάρει το κεφάλι;»

Όμως, δεν υπάρχει κανείς! Οι ήχοι των σπαθιών σιώπησαν εκεί κοντά του. Όλα τέλειωσαν πια. Ο Κωνσταντίνος, αιμορραγώντας και με σπασμένο σπαθί, έχει γονατίσει, πλέον, δίπλα στα κουφάρια των σκοτωμένων Οθωμανών. Κάποιοι Γενίτσαροι τον βλέπουν μόνο, σαν γονατισμένο και πληγωμένο λέοντα και τον πλησιάζουν, με θράσος συνάμα και φόβο. Ευτυχώς, δεν αναγνωρίζουν ποιος είναι, μοιάζει με όλους τους άλλους. Έτσι, πέφτουν πάνω του σαν κοπάδι από ύαινες και τον αποτελειώνουν…

Εικόνα

Τι να σκεφτόταν, τις τελευταίες εκείνες στιγμές; Ίσως όλη η ζωή του, να περνούσε με εικόνες, μπροστά από τα μάτια του. Ιδιαίτερα οι ευτυχισμένες και ανέμελες στιγμές. Μνήμες, που όπως λένε, βλέπουν αστραπιαία με την φαντασία τους, όσοι είναι πια κοντά στον θάνατο. Ίσως να θυμήθηκε τη στέψη του στον Μυστρά ή τον γάμο του, το 1428, στό κάστρο του Χλεμουτσίου της Γλαρέντζας, με την Θεοδώρα, κόρη του Φράγκου ηγεμόνα Τόκκο, που αληθινά την είχε αγαπήσει. Δυστυχώς, η άτυχη κοπέλα πέθανε ένα χρόνο μετά στό Σανταμέρι Αχαΐας. Τό 1441, μετά από επιμονή άλλων, και αφού είχε ξεπεράσει την απώλεια της Θεοδώρας, ξαναπαντρεύτηκε τήν Αικατερίνη, κόρη του Λατίνου άρχοντα της Λέσβου Γατελούζου. Αλλά κατά τήν διάρκεια της πολιορκίας, από τούς Τούρκους, του Παλαιοκάστρου της Λήμνου, η Ιταλίδα πριγκίπισσα, η οποία κυοφορούσε τό παιδί του, πέθανε σύμφωνα μέ τόν Schlumberger από τόν τρόμο της. Ατυχος, λοιπόν, ο Κωνσταντίνος, σέ όλες τίς φάσεις της ζωής του.

Η μέρα έλαμπε και ήταν ειρωνικά όμορφη. Μια λεπτομέρεια ασήμαντη τράβηξε την προσοχή του. Είναι εκπληκτικό, τι μπορεί να παρατηρήσει ένας άνθρωπος, τέτοιες στιγμές. Ένα μικρό αγριολούλουδο, είχε φυτρώσει ανάμεσα στις πέτρες του τείχους, στο σημείο που βρισκόταν εκείνος. Τόσοι και τόσοι είχαν σκοτωθεί τριγύρω του. Εκείνο, όμως, παρέμενε όμορφο μέσα στη ανθρώπινη φρίκη και ανέπαφο με το όμορφο γαλάζιο χρώμα του, να κάνει αντίθεση στις αμέτρητες κόκκινες στάλες του αίματος. Θυμήθηκε, τότε, πως είναι άνοιξη. Χαμογέλασε, καθώς το αίμα έτρεχε από το στόμα του…

Ύψωσε τα μάτια του προς τον ουρανό. Δεν ανήκε πια στη γη και στη ματαιότητα της. Του φάνηκε, μέσα στην παραίσθηση του μυαλού του, πως άκουσε να δονούν καμπάνες μελωδικές και φτερά αγγέλων να χτυπούν τον αέρα. Είδε μπροστά του να λάμπει ένα Φως και σκιές φωτεινές, να τον πλησιάζουν οι πρόγονοι. Σηκώθηκε να τις συναντήσει. Δυνατός, καθαρός, φωτεινός, με αστραφτερή πανοπλία. Κοίταξε πίσω του. Είδε το βασανισμένο κορμί του, ματωμένο, πεσμένο ανάσκελα ανάμεσα στα χαλάσματα και στα κουφάρια.  Χαμογέλασε, καθώς μια φωνή υπερκόσμια ακούστηκε να λέει:

«Πάλι με χρόνια, με καιρούς…»

 

Πίνακας: Γεράσιμου Γερολυμάτου: «Ο θάνατος του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου», λάδια σε καμβά, 125Χ100,2011.

1. Ο ανώνυμος συγραφέας του Ρωσσικού Χρονικού μας περιγράφει πως οι σύμβουλοι του Κωνσταντίνου τόν ικέτευαν νά δραπετεύσει από τήν Πόλη καί νά συναντήσει ή τόν Καστριώτη ο οποίος πολεμούσε στά βουνά της Ιλλυρίας, ή τά αδέλφια του Δημήτριο καί Θωμά στόν Μοριά καί μέ ενισχύσεις νά αναγκάσει τόν σουλτάνο νά λύσει τήν πολιορκία. Σύμφωνα μέ τό Ρώσσο χρονογράφο, οποίος πιθανώς νά ήταν καί αυτόπτης μάρτυρας η απάντηση του Αυτοκράτορα είχε ως εξής:

“Η συμβουλή υμών είναι εξαίρετος. Ευχαριστώ υμάς επ’αυτή, αλλά ουδέποτε θαποφασίσω νά εγκαταλείψω εν τοιαύτη συμφορά τόν κλήρο μου καί τάς αγίας εκκλησίας καί τήν πρωτεύουσαν, τόν θρόνον καί τόν λαό μου. Τί θά έλεγε περί εμού η οικουμένη; Σας ικετεύω απ’εναντίας, όπως ζητήσετε παρ’εμού νά μή σας εγκαταλίπω. Ναί, επιθυμώ ναποθάνω εδώ μεθ’υμών.

2. «Χρονικό» του Γεωργίου Σφραντζή, Ελληνα αξιωματούχου που έζησε σαν αυτόπτης μάρτυρας δίπλα στον Κωνσταντίνο όλη την ιστορία της Άλωσης.

3. Τό βράδυ της 26ης Μαΐου, μέσα στό σκοτάδι, εμφανίστηκε ένα παράξενο φώς πάνω στόν τρούλλο της Αγίας Σοφίας. Γιά τό φώς αυτό έγραψαν καί οι ιστορικοί πού βρέθηκαν τότε εντός των τειχών καί ο Κριτόβουλος, ο οποίος τό παρατήρησε καί ο οποίος βρισκόταν έξω από τά τείχη. Τό φαινόμενο αυτό τάραξε ακόμα περισσότερο τούς πολιορκουμένους καί τό θεώρησαν δυσμένεια του Θεού εναντίον τους.

4. Sir Edwin Pears “η τύφλωση των ηγεμόνων της Εσπερίας έφθανε μέχρι τήν παραφροσύνη. Αυτοί καί οι λαοί τους έμελλε νά τιμωρηθούν σκληρά γιά τήν αισχρή εγκατάλειψη της Κωνσταντινούπολης, του αυτοκράτορα καί του λαού της.

http://peritexnisologos.blogspot.gr/2014/05/blog-post_3000.html#more

27 thoughts on “Οι τελευταίες στιγμές του Έλληνα Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ, Δραγάση Παλαιολόγου…”

  1. Ο Δικέφαλος

    Στην πόρτα της Αγια-Σοφιάς, που σφάλησεν
    ενός αγγέλου χέρι,
    διπλοσφαγμένος έπεσε ο Δικέφαλος
    απ’ τ’ άπιστο μαχαίρι.

    Στην πόρτα της Αγια- Σοφιάς, σπαράζοντας,
    με ματωμένα στήθη,
    τις δυο φτερούγες άπλωσε ο Δικέφαλος
    και πάλι ορθός εστήθη.

    Και στοίχειωσε και θέριεψε και πλήθυνε
    ο νεκραναστημένος
    κι έγιν’ ο ένας μύριοι Αετοί Δικέφαλοι
    στο δουλωμένο γένος.

    Και πέταξε στα πέρατα και φώλιασε
    όπου σκεπή τον κρύβει
    σε μοναστήρι, σ’ εκκλησιά και σ’ άρχοντα
    και σε φτωχού καλύβι.

    Στην πλάκα του μοναστηριού τον σκάλισε
    καλόγερος τεχνίτης,
    η καλομάνα φυλακτό το φύλαγε
    στ’ ανήμπορο παιδί της.

    Στον αργαλειό της καθιστή μερόνυχτα
    τον ύφανε η βοσκοπούλα.
    Περήφανος ο άρχοντας το έδεσε στο
    στο δακτυλίδι βούλα.

    Κρεμάστηκε απ’ τα νύχια του τ’ ακοίμητο
    της Παναγιάς καντήλι
    κι άγιασε στου Χριστού το τετραβάγγελο
    γραμμένο με κοντύλι.

    Τέσσερα μαύρα ατέλειωτα εκατόχρονα
    βουβός κι αποκρυμμένος
    κλωσούσε την εκδίκηση ο Δικέφαλος
    στο δουλωμένο γένος.

    Ξάφνου μια μέρα βρόντησε ο αντίλαλος
    «Ως πότε παλικάρια !».
    Και μύριοι αετοί Δικέφαλοι φτερούγισαν
    από σπαθιών θηκάρια.

    Γεώργιος Δροσίνης

    ΑΔΕΛΦΙΑ ! ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ΜΑΣ ΠΑΝΤΟΤΕ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΧΙΛΙΕΤΙΕΣ ΟΤΑΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ” ΜΥΡΙΟΙ ΑΕΤΟΙ ΔΙΚΕΦΑΛΟΙ ΝΑ ΦΤΕΡΟΥΓΙΖΟΥΝ ΑΠΟ ΣΠΑΘΙΩΝ ΘΗΚΑΡΙΑ “

    Like

  2. Φίλε μου Απελλή, ευχαριστίες θερμές. Και για το Ιστορικό κείμενο,

    αλλά και για το παραστατικό εικαστικό σου δημιούργημα.

    ΥΓ: Σοφή η έμπνευσή σου, να “απομονώσεις” και να τονίσεις ξεχωριστά,

    τα σημαντικά σημεία του έργου σου.

    Σέβας.

    Like

  3. Όσο στην περιοχή μας έχουν συμφέροντα χώρες σαν τις ΗΠΑ, Γερμανία, Βρετανία, Ισραήλ, ………. θα υπάρχει πρόβλημα …
    Όσο στην πατρίδα μας κυβερνάνε κυβερνήσεις όχι πατριωτικές, αλλά δωσίλογες ……θα υπάρχει πρόβλημα ….
    Όσο θα είμαστε διχασμένοι πολιτικά,……”κομματάκια”, υπό τον έλεγχο ανθελληνικών κομμάτων θα γινόμαστε ολοένα και πιό “μικροί”, με νοοτροπία στενή, νοοτροπία “επαρχιώτικη” ……… οι πρώην Κοσμοπολίτες και ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ είδωλα των …… σκιών τους.

    Μας διαφεύγουν σημαντικά στοιχεία, ένα τέτοιο στοιχείο που μας διαφεύγει, είναι η καταγωγή των εξισλαμισμένων πληθυσμών της χώρας του ανατολικού Αιγαίου.

    Παραθέτω ένα αξιόλογο άρθρο του Σάββα Καλεντερίδη….

    Οι Τούρκοι λένε πως είναι Έλληνες!!!

    Αναρτήθηκε από τον/την olympiada στο Αυγούστου 22, 2011
    Από το “Ας Μιλήσουμε επιτέλους”

    Για καιρό τώρα, παράξενες για τα κεμαλιστικά δεδομένα, δημοσιεύσεις εμφανίζονται σε μεγάλης κυκλοφορίας τουρκικές εφημερίδες και στα επιστημονικά τους ένθετα που υποστηρίζουν τη θέση ότι οι σημερινοί Tούρκοι «δεν είναι Tούρκοι αλλά Έλληνες»!
    Kάποιες από τις δημοσιέυσεις αυτές αναδημοσιεύει και αναλύει o Σάββας Kαλεντερίδης στο blog του InfognomoPolitics. Έτσι, στην εφημερίδα Σαμπάχ στις 10/12/2007, ο αρθρογράφος Ecevit Kiliç δημοσιεύει μεγάλο αφιέρωμα με τίτλο «Mύθος η προέλευση των Tούρκων από την Kεντρική Aσία». Aναφέρεται εκτεταμένα στην εργασία του κορυφαίου Tούρκου ανθρωπολόγου Timurçin Bider, καθηγητή του Πανεπιστημίου Kωνσταντινούπολης, οι μελέτες και οι έρευνες του οποίου καταδεικνύουν ότι χάρη στις φοβερές εξελίξεις της γενετικής τεχνολογίας και των συγκριτικών του ερευνών στο DNA, οι κάτοικοι της Aνατολίας δεν εκτουρκίστηκαν ποτέ φυλετικά από τους λίγους νομάδες που κατέβηκαν από τις στέπες της Kεντρικής Aσίας.
    «Oι σημερινοί Tούρκοι δεν ήρθαν από την Kεντρική Aσία, για 40.000 χρόνια δεν το κούνησαν ρούπι από αυτό. Aνήκουν σε αυτά τα χώματα, όπως και εκείνοι οι Tούρκοι που ισχυρίζονται ότι προερχόμαστε από την Kεντρική Aσία… O αριθμός εκείνων που ήρθαν από την Kεντρική Aσία είναι πολύ μικρός. Oι γενετικές έρευνες μάς δείχνουν πόσοι είναι εκείνοι… Tο ποσοστό τους είναι 10% έως 15% του συνόλου του πληθυσμού… H φυγή από την Kεντρική Aσία είναι ένας μύθος… Άσε, που δεν είναι αν αυτοί που ήρθαν απ’ έξω ήταν Iρανοί ή Aφγανοί… O τουρκισμός είναι μία πολιτισμική ταυτότητα που τη δημιουργήσαμε εμείς… εδώ και διακόσια χρόνια! Γενετικές έρευνες μάς δείχνουν ότι οι κάτοικοι της σημερινής Tουρκίας… δεν έχουν καμία βιογολική συγγένεια με τους Tουρκομάνους, τους Oυζμπέκους, τους Oυιγούρος, ακόμα και με τους Mογγόλους… αλλά έχουν στενή αναπόσπαστη γενετική σχέση με τους Έλληνες… αλλά και τους Iρανούς. Δεν έχουν γενετική σχέση με τους Kούρδους και τους Aρμενίους. Aλλά ακόμα και αυτοί είναι πιο κοντά σε εμάς από τους Oυζμπέκους».
    O Σάββας Kαλεντερίδης στο blog του δημοσιεύει επίσης σοβαρές (αλλά όχι διασταυρωμένες μέχρι στιγμής πληροφορίες) ότι στην κωμόπολη Aγλασούν (στην αρχαία ελληνιστική Σαγαλασσό της Πισιδίας) του νομού Mπουρντούρ, μία ομάδα αρχαιολόγων από το Kαθολικό Πανεπιστήμιο της Λούβεν, πέρα από τα εντυπωσιακά ελληνο-ρωμαϊκά μνημεία και τεχνουργήματα έδωσε σε ειδικούς γενετικό υλικό των σκελετών των κατοίκων που βρέθηκαν εκεί. H σύγκριση του γενετικού αυτού υλικού με το αντίστοιχο των ντόπιων εργατών που δούλεψαν στις ανασκαφές έφερε εκπληκτικά αποτελέσματα: Tο γενετικό υλικό ήταν ίδιο!
    Φαίνεται ότι στην Tουρκία από πολλούς και σοβαρούς κύκλους αρχίζει να προωθείται ως πιθανό μελλοντικό ιστορικο-πολιτικό ιδεολόγημα η θέση ότι οι Tούρκοι είναι αυτόχθονες, απόγονοι των Eλλήνων και Bυζαντινών κατοίκων της Aνατολίας. Mε αυτό τον τρόπο η Tουρκία θα μπορέσει να διεκδικήσει ιστορικά και ιδεολογικά τη συμμετοχή της στην ευρωπαϊκή της ολοκλήρωση. Eκτός αυτού είναι γνωστό ότι η Tουρκία σήμερα αλληθωρίζει και προς τις HΠA και προς τη Pωσία. Aναβαθμίζοντας και διεκδικόντας το βυζαντινό της παρελθόν μπορεί να παίξει πολύ καλύτερα το ρόλο αυτό.
    Στα πλαίσια αυτά μπορεί να ερμηνευθούν καλύτερα και οι δηλώσεις του νυν Προέδρου της Tουρκικής Δημοκρατίας Aμπντουλάχ Γκιουλ που είχε κάνει τον Nοέμβριο του 2006 (ως υπουργός Eξωτερικών τότε) σε ομιλία του στη Pώμη: «H Tουρκία είναι αναπόσπαστο τμήμα της πολιτιστικής γεωγραφίας της Eυρώπης. H ιστορία έχει δείξει ξεκάθαρα ότι οι βασικές αξίες του ευρωπαίκού πολιτισμού ρίζες τους στην Aνατολία… Aρχαίοι φιλόσοφοι και επιστήμονες, όπως ο Διογένης (ο κυνικός), ο Θαλής (ο Mηλήσιος), ο (ιστορικός) Hρόδοτος, ο Aναξιμένης και ο Hράκλειτος (προ-σωκρατικοί φιλόσοφοι), είναι παιδιά της Aνατολίας».
    Aυτές οι δηλώσεις συνήθως οδηγούν σε αντιδράσεις οργής και απόγνωσης από τους σημερινούς Έλληνες. Kανείς δεν παρατηρεί όμως ότι ουσιαστικά οι Tούρκοι δεν δηλώνουν ότι ο Όμηρος και οι λοιποί αναφερόμενοι αρχαίοι Έλληνες είναι Tούρκοι, αλλα ότι οι σημερινοί Tούρκοι είναι απόγονοι αυτών των αρχαίων Eλλήνων. Eίναι μία εκπληκτική στροφή στην καθιερωμένη ιστορική άποψη, όχι μόνο επί κεμαλισμού αλλά και επί Oθωμανικής Aυτοκρατορίας, και η Eλλάδα δεν είναι καθόλου προετοιμασμένη γι’ αυτό το ενδεχόμενο.
    Όπως έχει σημειώσει ο Σάββας Kαλεντερίδης, θα αρκούσαν τα χρήματα από ένα Mιράζ και ένα F-16, ώστε η Eλλάδα να εισδύσει μέσα σε αυτό το ελληνογενές πληθυσμιακό υπόστρωμα των Tούρκων με μία επίθεση φιλίας, ώστε να ανατραπεί η τουρκική επιθετικότητα και να χρησιμοποιηθεί η κατάσταση προς όφελος της Eλλάδας.
    Eάν η Tουρκία αναστήσει τον ελληνοβυζαντισμό της και διεκδικήσει το όνομα του Bυζαντίου ως δικό της χρησιμοποιώντας το κενό που αφήνει πίσω της η Eλλάδα με τη μη διεκδίκηση του Bυζαντίου ως δικού της διαχρονικού δημιουργήματος, η ελληνική εξωτερική πολιτική θα αντιμετωπίσει ένα τρομακτικό και τεράστιο γεωπολιτικό πρόβλημα που μπροστά του το Mακεδονικό θα φαίνεται άθυρμα.

    Like

    1. Η γενετική ανάλυση χρησιμοποιείται για προπαγανδιστικούς λόγους όπως ακριβώς κάνουν οι Σλάβοι στα Σκόπια…δεν ενέχουν κανένα επιστημονικό κύρος………εννοείται…….΄όλο αυτό που διαβάσαμε βασίζεται σε αυτό ακριβώς……οπότε…….όλα καταρρέουν και μένει η προπαγάνδα του τουρκικού κράτους που πρέπει να αντιμετωπιστεί……….από τους ελληνόφωνους κρατούντες μας

      Like

  4. Στην Ευρώπη υπάρχουν τα γερμανικά, τα σλαβικά και τα …… μεσογειακά φύλα.
    Τα φύλα του ευρωπαϊκού νότου δεν έχουνε όνομα, είναι απλά μεσογειακά.

    Στην διάσπαρτο από ελληνικά μνημεία Μεσόγειο, οι κάτοικοι των χωρών αυτών είναι απλά μεσογειακοί. Οι κάτοικοι αυτοί μιλάνε ισπανικά, ιταλικά.ελληνικά τούρκικα, οι κάτοικοιο της Οξυτανίας γαλλικά, πορτογαλλικά, σήμερα τους ονομάζουμε ισπανούς, τούρκους, ιταλούς, ………. σαν να χαθήκανε ξαφνικά οι έλληνες, οι πιό παλαιοί κάτοικοι των περιοχών αυτών ……

    ….. και εμείς αισθανόμαστε μόνοι, ένα έθνος ανάδελφο ……

    Πόσο είναι εύκολη η παραπληροφόρηση και πόσο είναι πρόσφορη η άγνοια στα μέρη μας ………………….

    Like

  5. Α,ρε Αντωνάκη ,ευκαιρία που έχασες νάσουνα εσύ τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου….
    Η Ιστορία θα μιλούσε για σένα τώρα !

    Like

  6. Η Χριστιανική Ορθοδοξία
    στρώνει πρώτη το χαλί στους ομόθεούς της Οθωμανούς
    Τις παραμονές της οθωμανικής κατάκτησης η θέση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, του κατεξοχήν φεουδάρχη της αυτοκρατορίας, ήταν δεινή. Κινδύνευε να υποβαθμιστεί οικονομικά τόσο λόγω του στενέματος των ιστορικών περιθωρίων της απαρχαιωμένης φεουδαρχίας, όσο και από την οικονομική διείσδυση των Δυτικών εμπόρων ,αλλά μια υπαγωγή της αυτοκρατορίας στη Δυτική οικονομική σφαίρα επιρροής θα σήμαινε επίσης και ένα δεύτερο, πολύ χειρότερο για τους ορθόδοξους θεοκράτες, κακό: την υπαγωγή της χριστιανικής ορθόδοξης θρησκευτικής Εξουσίας στο Δυτικό Χριστιανισμό –υπαγωγή, που εμφανιζόταν με τη μορφή της ενοποίησης των δύο Εκκλησιών. Υπό αυτές τις συνθήκες η Ορθοδοξία καιροσκοπούσε απροκάλυπτα. Από τη μία, «δια παν ενδεχόμενον», δεν ήθελε να κλείσει την πόρτα στην πιθανότητα θρησκευτικής ένωσης με τον Ρωμαιοκαθολικισμό και γι’ αυτό συμμετείχε στις σχετικές διαπραγματεύσεις, που γίνονταν στην Ιταλία μήπως και κέρδιζε κάποιο πλεονέκτημα της τελευταίας στιγμής. Από την άλλη διαπραγματευόταν με τους Οθωμανούς.
    «Πρώτο το Άγιον Όρος φαίνεται ότι αναγνώρισε την κυριαρχίαν των Οθωμανών, ότε η έδρα αυτών ην εν Προύση, ίσως επί Σουλτάνου Ορχάν του Νικητού (1326-1360). Οι δε πατέρες του Αγίου Όρους, προβλέποντες ότι η πρωτεύουσα του βυζαντινού κράτους θέλει περιέλθει εις χείρας των Οθωμανών, ένεκεν των εν αυτή επικρατουσών τότε απείρων καταμελισμών και διενέξεων, έσπευσαν εις Προύσαν και υπέβαλον την υποταγή αυτών τω Σουλτάνω, παρ’ ού έλαβον την επικύρωσιν των κτημάτων και των προνομίων αυτών» (2). Ακολούθησαν και πολλά άλλα παρόμοια.
    Η φιλοοθωμανική στάση της «ορθοδοξίας» είχε και επιπτώσεις στον αμιγώς στρατιωτικό τομέα. Στα εκατοντάδες μοναστήρια της, παρασιτοζωούσαν («άγιαζαν») πολλές χιλιάδες άντρες απαλλαγμένοι στράτευσης. (Για το άνευ προηγουμένου κοινωνικο-οικονομικό καρκίνωμα του καλογερισμού τους τελευεταίους βυζαντινούς αιώνες αξίζει να διαβάσει κανείς την μελανώτατη περιγραφή, που κάνει ακόμα κι ένας ελληνοχριστιανός, όπως ο Παπαρρηγόπουλος, “Ιστορία του Ελληνικού Έθνους”, τόμος Δ΄). Τα μοναστήρια αποτελούσαν για την κοινωνική πλειοψηφία των εξαθλιωμένων δουλοπαροίκων κάτι σαν τον μεταγενέστερο διορισμό στο Δημόσιο: ήταν μια εξασφάλιση, που δελέαζε πολλούς. Το αποτέλεσμα ήταν, ότι στην απέλπιδα άμυνα της βυζαντινής πρωτεύουσας παρατάχθηκαν μόνο έξη με επτά χιλιάδες πολεμιστές(4) με απαρχαιωμένο μεσαιωνικό οπλισμό εναντίον εκατοντάδων χιλιάδων πολιορκητών με σύγχρονα για την εποχή βαριά πυροβόλα όπλα.
    Για τη φιλότουρκη στάση της η Ορθόδοξη Εκκλησία ανταμείφθηκε αμέσως με τα προνόμια, που είχε προσυμφωνήσει με τους κατακτητές (προνόμια κυρίως οικονομικά αλλά και άλλα, όπως δικαστικές αρμοδιότητες). Αλλά απέκτησε και έναν ουσιώδη θεσμικό ρόλο στα πλαίσια της Οθωμανικής Δημόσιας Διοίκησης, εξ ίσου σημαντικό με αυτόν, που είχε επί Βυζαντίου. Αποτέλεσε τον κυριότερο τοποτηρητικό μηχανισμό της Οθωμανικής Εξουσίας για όλα τα Βαλκάνια. Η Τουρκοκρατία αποτελεί την ακμαιότερη περίοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας και αυτήν, που η τελευταία αναπολεί συχνότερα.
    Ειδικά τα θρησκευτικά προνόμια, που παραχώρησε ο Μωάμεθ, ήταν τα ακόλουθα:
    1. Οι εκκλησίες των χριστιανών να μην γκρεμίζονται και να επισκευάζονται.
    2. Ο πατριάρχης να ευλογεί τους γάμους χριστιανών και να τους διαλύει.
    3. Τα χριστιανικά έθιμα και οι τελετές να τελούνται ανεμπόδιστα. Σχολεία να ιδρύονται. (Σ.σ.: Άρα για ποιά «κρυφά σχολειά» μιλάμε; Βλ. «Η Ιερά Εξέταση του Γρηγορίου Ε΄» και «Η διαιώνιση της ιστορικής απάτης του “κρυφού σχολειού”». )
    4. Τα πατριαρχεία να ιεροπρακτούν ελεύθερα.
    5. Τα πνευματικά κηρύγματα και οι καθαρώς θρησκευτικές διδασκαλίες, εφ’ όσον δεν έθιγαν το Σουλτάνο και το κράτος του, κι αυτά ελεύθερα.
    6. Τα μοναστήρια είναι ελεύθερα ν’ αποκτούν περιουσίες είτε από αφιερώματα (βακούφια) των χριστιανών, είτε από αγορές.
    7. Οι αγοραπωλησίες των μονών να είναι ελεύθερες.
    8. Η προσέλευση και η αφιέρωση στο μοναστικό βίο με η χωρίς κούρα να είναι ελεύθερη.
    9. Οι χειροτονίες των κληρικών να είναι ελεύθερες.
    Oι Τούρκοι κατακτητές κι ιδιαίτερα ο Mωάμεθ Β΄ ο Πορθητής υπήρξαν διορατικοί∙ εξ αρχής χρησιμοποίησαν τους ήδη υπάρχοντες βυζαντινούς θεσμούς κι ιδιαίτερα την Ορθόδοξη Εκκλησία, για τον έλεγχο των πληθυσμών.
    Η επιλογή τού να υπαχθεί η χώρα, που σήμερα αποκαλείται Ελλάδα, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και όχι στην Δυτική πολιτισμική σφαίρα είχε αρνητικές συνέπειες, που εκδηλώνονται με αμείωτη ένταση μέχρι σήμερα.
    Κατ’ αρχήν την εποχή, που η Δυτική Ευρώπη έβγαινε από τον Μεσαίωνα, η μετέπειτα Ελλάδα όχι μόνο δεν παρακολούθησε αυτή την πολιτισμική διαδικασία, αλλά αντιθέτως γλίστρησε σε μια νέα μεσαιωνική περίοδο τεσσάρων επι πλέον αιώνων. Δηλαδή, ο Μεσαίωνας στην Ελλάδα παρατάθηκε τουλάχιστον μέχρι την Ελληνική Επανάσταση. Λέμε «τουλάχιστον» γιατί στην πραγματικότητα ο Βυζαντινός Μεσαίωνας έχει ακόμα αισθητότατη παρουσία και ρόλο στην νεοελληνική πραγματικότητα.
    Η έντεχνη συγκινησιακή διαστροφή και εκμετάλλευση τής σημασίας τής άλωσης της Κωνσταντινούπολης σε «Μεγάλη Ιδέα» και σε γελοιότητες περί «μαρμαρωμένου βασιλιά», ανασύστασης της πρώην Βυζαντινής Αυτοκρατορίας κ.λπ., έγινε απλώς για να διατηρηθεί ιδεολογικά ο βυζαντινισμός, για να συσκοτιστεί η ιστορική αλήθεια και για να αποτραπεί η εξαγωγή των ορθών ιστορικών συμπερασμάτων από το εν λόγω γεγονός.
    Γι’ αυτό, ακόμα και σήμερα, οι νεοέλληνες δεν έχουν αποφασίσει άν ανήκουν στο Δυτικό Πολιτισμό (τον οποίο ουσιαστικά θεμελίωσαν αυτοί, που θεωρούν ως προγόνους τους), ή στην Ασιατική Ανατολή. Αλλοιθωρίζουν αμήχανα ανάμεσα στα κοινωνικά, επιστημονικά κ.λπ. επιτεύγματα της Δύσης και στην ανατολίτική τους «παράδοση» (μια «παράδοση» εντελώς πλαστή και κατασκευασμένη, στην οποία τους κρατά εγκλωβισμένους εδώ και δεκαεπτά αιώνες η ανατολικορθοδοξία). Αντιμετωπίζουν με κομπλεξισμό και ειρωνεία το Δυτικό Πολιτισμό και τους «κουτόφραγκους» .
    Όπως κάνουν πάντα οι κομπλεξικοί, αρνούνται να αξιολογήσουν συνολικά το διαφορετικό και έχουν αυτοπρογραμματιστεί να βλέπουν –ή να φαντάζονται- μόνο τα αρνητικά των Δυτικών Χωρών. Πρόκειται βέβαια για μια συνήθη «ψυχοκομπίνα» προκειμένου να ξεγελά κάποιος το αίσθημα μειονεξίας του. Την προπαγανδιστική εικόνα μιας δήθεν παρακμασμένης Δύσης βυθισμένης στην «μοναξιά», την έλλειψη «ανθρωπιάς», την «κατάθλιψη», τη …«συννεφιά» κ.λπ. αναπαράγουν συστηματικά και τα Μ.Μ.Ε. της νεοελλάδας, γνωστά άλλωστε για την δουλικότητά τους απέναντι στη χριστιανορθόδοξη εκκλησία και την βυζαντινή κοσμοαντίληψη, που αυτή διαιωνίζει.
    Ενώ κατά τον ίδιο προπαγανδιστικό τρόπο εξαίρονται οι υποτιθέμενες αρετές του ρωμιού, όπως το «φιλότιμο» (έννοια νεφελώδης, που ο καθένας χρησιμοποιεί κατά βούληση και όπως τον συμφέρει), η «κοινωνικότητα» (δηλ. το γλύψιμο, οι δημόσιες σχέσεις, η αναζήτηση «μέσου» και οι τρικλοποδιές στους ικανότερους), η «φιλοξενία» (του οδηγού ταξί που κατακλέβει τους τουρίστες) και φυσικά ο ωραίος καιρός (εμείς τον φτιάξαμε) και η ομορφιά της χώρας (που την γεμίζουμε με σκουπίδια, ή την καίμε). Η αυτογνωσία δεν ήταν ποτέ στα γνωρίσματα του βυζαντινισμού, η υποκρισία όμως σίγουρα.
    Συχνότατα οι ρωμιοί αισθάνονται κατά έναν βλακώδη μυστικιστικό τρόπο, ότι υπερέχουν απέναντι στους Δυτικούς, μόνο και μόνο επειδή είναι … χριστιανορθόδοξοι, αναπαράγοντας έτσι τον πανούργο τρόπο, με τον οποίο τους κράτησε -και ουσιαστικά τους κρατάει ακόμα- απομονωμένους από τον ανεπτυγμένο κόσμο, η χριστιανορθόδοξη ιδεολογία (το ίδιο ακριβώς κόμπλεξ ανωτερότητας έχουν συνήθως και οι μουσουλμάνοι. που ζούν σε Δυτικές χώρες και γι’ αυτό στην συντριπτική τους πλειοψηφία αρνούνται με πείσμα να ενσωματωθούν δημιουργικά στο Δυτικό Πολιτισμό) .
    Δισεκατομμύρια άνθρωποι από όλο τον πολιτισμένο κόσμο έρχονται να αντικρύσουν από κοντά τα μνημεία των ιδρυτών του σημερινού πολιτισμού αρχαίων ελλήνων, από τα οποία ο νεοέλληνας πιθανότατα δεν έχει περάσει ούτε απ’ έξω. Ο τελευταίος προτιμά να σέρνεται στα μοναστήρια, που λειτούργησαν ως ρεσεψιόνς για τους Οθωμανούς, να χάσκει μπροστά στα μυθεύματα περί δήθεν «κρυφού σχολειού», να προσκυνάει αγιοπτώματα και να περιμένει κανένα «θαύμα» από τον κάθε μισάνθρωπο αναχωρητή άγιο της χριστιανορθοδοξίας. Ο νεοέλληνας νιώθει πιο κοντά στα τουρκοτσιφτετελάδικα άσματα και την καταθλιπτική και μονότονη χριστιανορθόδοξη «ιερουργία», παρά στην πλούσια μουσική της Δύσης (κλασική, ή σύγχρονη), η οποία βασίστηκε στη γόνιμη ανάδειξη της δημοτικής παράδοσης των Ευρωπαϊκών λαών (ακόμα και η πλουσιότατη δημοτική παράδοση, που δεν διαφέρει ουσιαστικά από αυτή των υπολοίπων Ευρωπαϊκών εθνών, έχει περάσει απαρατήρητη και ανεκμετάλλευτη από τους περισσότερους νεοέλληνες μουσικούς(7)).

    Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης παρά την δευτερεύουσα σημασία της ως ιστορικού γεγονότος (αφού ουσιαστικά η «αυτοκρατορία» είχε πάψει προ πολλού να υφίσταται), αποτελεί για τους νεοέλληνες ένα πολιτισμικό ορόσημο: γιατί αυτό που χάθηκε τότε δεν ήταν, όπως ισχυρίζεται η δακρύβρεχτη ελληνοχριστιανική προπαγάνδα, το -μεσαιωνικό και ανθελληνικό- «Βυζάντιο», αλλά η μοναδική ιστορική ευκαιρία της μετέπειτα Ελλάδας να επανενταχθεί στην πολιτισμική πορεία, που δρομολόγησαν οι αρχαίοι έλληνες και στην οποία βαδίζει τα τελευταία πεντακόσια χρόνια ο δυτικός Κόσμος.

    Like

    1. Αυτά θα σε παραδεχτούν πολλοί,αν συνεχίσεις και τα λες στο τέλος της ζωής σου,την εποχή που θα διαισθάνεσαι το τέλος σου να πλησιάζει,που προσωπικά εύχομαι να αργήσει πολύ,γιατί δείχνεις καλόψυχο παλικάρι…

      Like

      1. Α! Ο “έλληνας”!

        Που απευθύνεται σε όλους τους άλλους, σαν αυτοί να είναι Πορτογάλοι, Σουηδοί ή Παπούα!!

        Το κλόπυ-πέιστ κειμενάκι, μου θυμίζει και κάτι από τον Νίκο Δήμου…….ξεχειλίζει από ανθελληνισμό και από νεοταξική λαιμαργία, που θέλει οπωσδήποτε να καταπιεί και να εξαφανίσει ένα εμπόδιο. 1.500 χρόνων ιστορία!

        Like

      2. Εγώ πιστεύω ότι είναι ένα ακόμη θύμα ανώμαλων αντίχριστων τύπου Ρασιά και σαν τέτοιο “αναμεταδίδει” τα ψευδή και άθλια άρθρα των,βλέπε ανύπαρκτες σφαγές εναντίον οπαδών της αρχαίας θρησκείας από τον Νικηφόρο Φωκά το 961 μετά Χριστόν….Λογικά τώρα είναι νέος και υγιής και δεν αισθάνεται ότι θέλει από Παναγία και Ιησού, βοήθεια,αλλά να ξέρει όμως ότι τίποτε στη ζωή δεν είναι δεδομένο και κάποια στιγμή μελλοντικά,πιθανότατα θα αναθεωρήσει.

        Like

      3. ….ανύπαρκτες σφαγές εναντίον -δήθεν- οπαδών της αρχαίας θρησκείας…….

        Like

      4. Την ίδια στιγμή, μάλιστα, που υπήρξαν αποδεδειγμένα αρκετά εκατομμύρια χριστιανοί μάρτυρες σε διάστημα 250 χρόνων. Φωνάζει ο κλέφτης να φοβηθεί ο νοικοκύρης!
        Ο Θεός δεν θέλει κανένας να χαθεί,
        εκτός και αν το επιλέξει ο ίδιος.
        Υπάρχει ελευθερία κρίσης και επιλογής

        Κατά τα άλλα, δεν αξίζει να ασχολούμαστε…..

        Like

    2. Τα γνώστα παραμυθάκια ξάνα και ξανά…αν ο Χριστιάνισμος και καλά ‘υπέσκαψε” την μαχητική αρετή των Ελλήνων (όπως αποκαλούσαν τους “βυζαντίνους” οι περιηγητές της εποχής τότε πως στην ευχή οι Ελλήνες νίκησαν τους Σασανίδες Πέρσες, τους Βουλγάρους τους Ρώς κτλ ;
      Εκεί ομώς που ΞΕΚΑΡΔΙΣΤΙΚΑ ΣΤΑ ΓΕΛΙΑ είναι το σήμειο στο οποίο ο “έλληνας” μιλά για την ανωτερότητα λέει της “κλάσσικής” μούσικής απέναντι στην “Βυζάντινη” (πολύ γερμανοψύχο μου ακούγεται αυτό) “ξέχνώντας” ότι η “κλάσική” μουσική δεν είναι παρά απόγονος του Γρηγορίανου Μέλους (το οποίο στην αρχική του διαμορφώση είχε επηρέαστεί απο την “Βυζαντινή” μουσική συν ότι είχαν “ξανααναλύψει” οι Ιταλοί στον Υστέρο Μεσαιώνα …αντιγράφωντας εν μέρει το “Βυζαντιο” !Επίσης ο “έλληνας” “ξέχνά” ότι την λαική -παραδοσιάκη τους μουσική οι “Δυτικοί” την “άνακάλυψαν” ,,,μόλις στο δεύτερο τέταρτο του 19ου αιώνα στην λέγομένη ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ φάση της μουσικής αρά ΜΕΤΑ την καθαυτό φάση της “κλάσσικής” μουσικής (18ος-αρχές 19ου αιώνα) ενώ μέχρι τότε οι ΑΥΛΙΚΟΙ κατα κανόνα συνθέτες (π.χ. Μπάχ) δεν ασχολιοντούσαν με την “λαική” μουσική…
      Μηπώς θα ήταν καλύτερο για τον “έλληνα” να διαβάσει ΕΝΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΣΟΒΑΡΟ ΒΙΒΛΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ (π.χ. το βίβλίο των εκδόσεων Γκούτεμπεργκ εκδόση του 1985) ή απλά του “αρέσει” να εκτίθεται γράφωντας για θέματα που ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ;.

      Like

      1. Ενώ εσύ αποκρουστικό ανθελληνικό όρνιο και μισθαρνό όργανο της (β)ρωμιοσύνης ,τα ξέρεις όλα κι απ’ έξω ,κακομοίρη εβραιολάτρη αλαζόνα…

        Like

        1. Κανείς δε χρησιμοποίησε υβριστικούς χαρακτηρισμούς απέναντι σου,
          γεγονός που δείχνει το ήθος και το ύφος της “ελληνικότητας” σου!
          Είσαι για γέλια και για κλάματα!

          Like

        2. Ο ιστορικά ΠΑΝΑΣΧΕΤΟΣ γραικύλος γρύλισε πάλι καθώς ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΣΟΒΑΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ για τα παραληρήματα του…ο Θεός εν την φιλευσπαχνεία του ας τον λυπηθεί. ..

          Like

      2. Ενώ εσύ ανθελληνικό παράσιτο ,άνανδρε Γερολυμάτο ,είσαι μόνο για κλάματα…

        Like

        1. το τρολλ γραικύλος γρυλίζει πάλι…τον πείραξαν τα γερμανικά ψυχοφάρμακα φαίνεται..

          Like

      3. Άνανδρος γιατί;
        Εγώ γράφω με το όνομα μου!
        Εσύ είσαι αυτός που κρύβεται σπιθαμιαίε τρωγλοδύτη!!
        Για τον γάιδαρο καβάλα είσαι!!

        Like

  7. O “Μος” αντιπαθουσε τους “Ντινους”,πασης φυσεως,θεωρωντας οτι πουλουσαν “μουσι” στον ανιδεο γυρω απο ζητηματα της ανανεωτικης,σκηνοθετικης ματιας του “Ντουσαν” Μακαβεγιεφ,του σκηνοθετησαντος το “Σουιτ Μουβι” στα μεσα,περιπου,του εξηντα.
    Τοτε,επι εποχης “Ριας” και “Ρεας”,οπως λεμε Ρωμυλος και Ρωμος,οι Ιταλοι “αλειφαν” τον κινηματογραφο τους με το βουτηρο του αλλου επαναστατη,του Παζολινι και οι αληθειες δεν κρυβονται πισω απο φυλλο “συκης”,κακα τα ψεμματα,συμφωνα με τη γνωμη του σοβαρου,επειδη εγω το βεβαιωνω,επιστημονος κ.Ακαδημαικιξ,αρτι λαλησαντος περι τουτου.

    Like

    1. Υμνος της μαλακιας.

      Του ανυπερασπιστου μυαλου

      Οι γονικες απαγορευσεις

      ορισαν από μικρο

      τις μογγολικες μου υπερθεσεις

      Και απο τοτε ημουν σνομπ

      και οταν ενωση ποθουσα

      κρυφα κουφα και ντροπαλα

      την ακατονομαστη τραβουσα

      Όταν μετα στο ιντερνετ

      ποθουσα την επικοινωνια,

      τραβουσα πλεον ανοιχτα

      την πνευματική μου μαλακια

      και να το πετυχα λοιπόν!

      τραβαω φωτα και λαλια!

      και εστω μέσω των κοντρων

      με κοινωνει η μαλακια!

      Και βγαινουνε από την καρδια

      Και καθε μισος και κακια

      Ποιος δεν καταλαβε ακομη;

      Ελευθερωνει η μαλακια!

      Τραβαω ετσι, τραβω αλλιως

      Τραβω εδω, τραβαω περα

      Τραβαω! ναι! και δεν ποθω

      του επιβήτορα καριερα!

      M.ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ

      Like

  8. Α ρε βυζαντινορωμιοί ανθέλληνες…αυτά σας μάθανε οι παπαδοκαλόγεροι , που υμνούν και προσκυνούν τους δολοφόνους “αγίους”,αυτοί που κάνουν λιτανείες στους καταστροφείς του Ελληνικού πολιτισμού ,αυτοί που κάνουν αγάλματα σ’αυτούς που αφόρισαν την Ελληνική επανάσταση και όχι μόνο.
    Σύντομα προσκυνημένοι ,θα καταλάβετε ότι ο Έλληνας μαθαίνει την πραγματική ιστορία του και ξυπνάει και τότε θα τρέχετε και δεν θα φθάνετε….ραγιάδες…

    Like

➤ Σχολιάστε Ελεύθερα :

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s