Μήπως είναι καιρός να την διαλύσουμε;

Του Ηλία Καραβόλια,

Ο καθηγητής και πρώην υπουργός Μ. Δρεττάκης, άνθρωπος με μεγάλη συνεισφορά στο δύσκολο έργο της καταγραφής μακροοικονομικών τάσεων και δεδομένων, προσπαθεί εδώ και πολλά χρόνια να παραθέτει τις αριθμητικές αποδείξεις για το οφθαλμοφανές και αυτονόητο : από τη λειτουργία της Ευρωζώνης έχουν κυρίως ωφεληθεί τα βόρεια κράτη μέλη της, τόσο στο εμπορικό τους ισοζύγιο όσο και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (αυξάνοντας τα πλεονάσματά τους), εις βάρος των νότιων μελών της (αυξάνοντας τα ελλείμματά τους).

Ως άνθρωπος που υπηρέτησε στο δύσκολο πόστο των Εθνικών Λογαριασμών και της Μακρο/κής Λογιστικής, καταπιάνεται με τους πλέον ανθρωποκεντρικούς δείκτες, για τις ευρωπαικές κοινωνίες : τους δείκτες ανισότητας στο κατά κεφαλή ΑΕΠ σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης( ΜΑΔ) στο σύνολο του πληθυσμού της Ευρωζωνης.

Στην Αυγή της Κυριακής 26/8, παραθέτει έναν εξαιρετικό πίνακα που αποτυπώνει την οδυνηρή συνέπεια για κάποιους πολίτες της ευρωζώνης, από τη μεγάλη ανισοκατανομή των ωφελειών στα ισοζύγια εξωτερικών συναλλαγών : την αύξηση της κοινωνικής ανισότητας, στα ιδρυτικά 12 κράτη μέλη, και την συνεπακόλουθη μείωση στην κοινωνική συνοχή τους.

Στον πίνακα, που παραθέτω πιο κάτω, όλα τα στοιχεία είναι επίσημα, από την Eurostat. Το αναφέρω, διότι ‘αξιόπιστες’ δημοσιεύσεις και εκθέσεις, δεν είναι μόνο αυτές που μας
αποστέλλουν ξένα πανεπιστήμια, ινστιτούτα και επενδυτικοί οίκοι, αλλά και αυτές που δουλεύονται από το ελληνικό πανεπιστημιακό προσωπικό, ειδικά από ανθρώπους που για πολλά χρόνια αρθρώνουν τεκμηριωμένο λόγο με επιχειρήματα σε μακρο/κό επίπεδο (ΣΗΜ: δεν αναφέρομαι μόνο στον εν λόγω καθηγητή, αλλά και σε άλλους λαμπρούς πανεπιστημιακούς μας)

20120828-074750.jpg

Το σημαντικό πόρισμα είναι στην τελευταία στήλη του πίνακα όπου δίνεται η διακύμανσή του δείκτη ανισότητας για το κάθε κράτος – μέλος. Η μεγαλύτερη διακύμανση σημειώθηκε στο Λουξεμβούργο και ακολουθούν η Ιταλία και η Ελλάδα και η μικρότερη στην Πορτογαλία.
Από την προτελευταία γραμμή διαγραμμάτων ,φαίνεται ότι ο δείκτης ανισότητας του κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ΜΑΔ( τα 12 μέλη να έχουν δείκτη 100 )αυξανόταν συνεχώς μέχρι το 2008. Το 2009 σημειώθηκε μια κάμψη του δείκτη – εξαιτίας της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Στη συνέχεια ο δείκτης αυξήθηκε και το 2011 έφτασε περίπου στο επίπεδο του 2008. Αυτονόητο είναι ότι η αύξηση της ανισότητας, είναι συνέπεια της άνισης κατανομής (υπέρ των βόρειων και εις βάρος των νότιων κρατών – μελών) των ωφελειών από τη λειτουργία της Ευρωζώνης.
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο δείκτης συνοχής των 12 κρατών αυξήθηκε, δηλαδή σημειώθηκε μικρή βελτίωση της συνοχής τους, τα έτη 2002 και 2003, στον ενθουσιασμό των πρώτων ετών ίδρυσης της Ευρωζώνης .Στη συνέχεια είναι εμφανής ότι μειώνεται η συνοχή τους, μέχρι το 2007, για να βελτιωθεί τα δύο επόμενα χρόνια. Το 2010 και 2011, όμως, ο δείκτης μειώνεται κάθετα. Ας μην ψάχνουμε τις αιτίες αλλού : οφείλεται εξ ολοκλήρου στην εφαρμογή λιτότητας και Μνημονίων στα 3 κράτη και φυσικά σε άσκηση περιοριστικής πολιτικής στα υπόλοιπα 9. Το εκπληκτικό της υπόθεσης, που σχεδόν το αμελούμε ; Η μείωση της συνοχής των κρατών αυτών έπεσε το 2011 σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο από εκείνο στο οποίο βρισκόταν το ….2001! Με απλά λόγια : το χάσμα σε ότι αφορά το βιοτικό επίπεδο των λαών της Ευρωζώνης -χάσμα το οποίο υπήρχε και πριν από τη λειτουργία της- αυξήθηκε απότομα τα δύο τελευταία χρόνια.
Φυσικά, δεν χρειάζεται επίπεδο μεταπτυχιακών σπουδών στην…. Οικονομική Πολιτική, για να γίνει αντιληπτό ότι για όσο διάστημα θα συνεχιστεί η πολιτική δημοσιονομικής πειθαρχίας, η ανισότητα θα αυξάνεται και η συνοχή των κοινωνιών θα μειώνεται. Αυτό, είναι το πιο σαθρό από τα θεμέλια ‘….που μπορεί να κλονίσουν ανεπανόρθωτα το ελλιπές οικοδόμημα του κοινού νομίσματος.’, όπως περιγράφει ο καθηγητής στο άρθρο του. Οι αιτίες, είναι φυσικά τόσο η απαγόρευση δανεισμού των κρατών απευθείας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όσο και η σκόπιμη μη δημιουργία ενός κοινού προϋπολογισμού , που θα λειτουργεί ως μηχανισμός ανακύκλωσης, ικανού να αναδιανέμει τα οφέλη από τη λειτουργία της Ευρωζώνης στα μέλη της.
Πολλοί θα βιαστούν να παραθέσουν την μεγάλη αφανή –δήθεν- ωφέλεια σε αυτόν τον εξαιρετικά διδακτικό πίνακα : εμείς οι Πορτογάλοι, οι Ιταλοί και οι Ισπανοί, είχαμε πρόσβαση σε φθηνό χρήμα και σε κοινοτικές επιδοτήσεις, στο άρμεγμα δηλαδή των βόρειων κρατών, και πρόσβαση στα αναπτυξιακά πακέτα, στοιχεία που δεν αξιοποιήσαμε αναδιανεμητικά και δίκαια για τις κοινωνίες. Είχαμε φυσικά και την ομπρέλα του ευρώ, που αποτέλεσε ασπίδα προστασίας από τις διεθνείς κρίσεις – τιμές πετρελαίου και χρηματο-πιστωτικό σύστημα ( 2007-2008).
Συμφωνώ με τους οπαδούς αυτών των επιχειρημάτων, αλλά δεν παύω να ξεχνώ το μείζον ζητούμενο στις νομισματικές ζώνες και στις ‘οικονομικές και πολιτικές οικογένειες’, που είναι –υποτίθεται- τα αναδιανεμητικά για όλους οφέλη της κοινής νομισματικής πολιτικής και των επιμέρους κοινοτικών στόχων.
Δεν είμαι υπέρ της επιστροφής στην δραχμή: όποιος το υποστηρίζει, οφείλει να εξηγήσει που θα βρούμε τις λύσεις, χωρίς μακρόχρονη προετοιμασία σε συνθήκες εθνικού νομίσματος, όταν θα έχουν εξαντληθεί τα συναλλαγματικά μας αποθέματα. Και φυσικά, θα συνεχίσουμε να έχουμε έλλειμμα ,αφού χωρίς πολιτική βούληση, ούτε θα αυξηθούν φορολογικά έσοδα, ούτε θα περικοπούν δαπάνες. Το δε χρέος, οι αγορές δεν θα μας το διαγράψουν, ούτε καν θα μας το δραχμοποιήσουν, όπως αφελώς νομίζουν μερικοί. Παράδειγμα είναι η ισχυρή σε συναλλαγματικά αποθέματα Ρωσία, με μεγάλα ενεργειακά αποθέματα μόνιμα προς μελλοντική τιτλοποίηση, που πολύ πρόσφατα ( από Ιούλιο 2008 μέχρι Δεκέμβρη 2008 ) δέχθηκε επίθεση στο δυνατό ρούβλι της, και παρά τα 240 δις που ξόδεψε απέναντι στους κερδοσκόπους, έζησε μια υποτίμηση 37%.
Πολλοί, που αγνοούν πίνακες και δεδομένα όπως αυτά του καθ. Δρεττάκη που παρέθεσα, αφορίζουν με προχειρολογίες την Ευρωζώνη και την στήριξη-θηλιά, που τώρα μας παρέχουν οι εταίροι, και μιλάνε για εναλλακτικές επιλογές που δεν κάναμε: να δανειστούμε από Ρώσους ή από ΗΠΑ, πριν τα Μνημόνια. Τους γεωπολιτικούς κινδύνους και τις παραμέτρους ισορροπίας των συμφερόντων , πέραν του ανάδελφου εθνικιστικού μας συμφέροντος, συχνά ασήμαντου για τις μεγάλες δυνάμεις, τα αγνοούν κάποιοι επιδεικτικά.
Η Ελλάδα ‘έζησε΄ επί τρείς δεκαετίες, 1980-2001, αφήνοντας την δραχμή να γίνει φθηνότερη 88% σε σχέση με το δολάριο των ΗΠΑ( data: Federal Reserve, St.Louis, USA). Κάνοντας όμως την θεωρητική υπόθεση ότι από το 2001-2008 η δραχμή , αν υπήρχε, θα βλέπαμε ότι τελικά θα είχε μια κρυφή ανατίμηση της τάξης του ….80% ! Η απλουστευμένη εκδοχή λέει ότι αν το 2001 αγόραζε κάποιος ένα δολάριο με 385-390 δραχμές, το 2008, αν επιστρέφαμε στην δραχμή, θα μπορούσαμε να το πάρουμε με …73 δρχ, περίπου . Πιο παραστατικά; Το ευρώ των Γερμανών, είδε μόνο 17% αύξηση σε σχέση με το δολάριο, ενώ το ευρώ των Ελλήνων …57% ,από τότε που μαζί αποχαιρετήσαμε μάρκο και δραχμή . Όμως, εννοείται ότι αυτές οι συγκρίσεις , οφείλουν να λαμβάνουν πάντα τις συνθήκες ανταγωνιστικότητας, τους δείκτες παραγωγικότητας και ανάπτυξης αλλά και το δημοσιονομικό παρελθόν κάθε χώρας. Τότε είναι που αποκτούν μεγαλύτεροι σπουδαιότητα οι δείκτες ανισότητας, σταθμισμένοι πλέον, όπως αυτούς που είδαμε στον ανωτέρω πίνακα.
Τι χρειάζεται η χώρα μας ,νομισματικά, αλλά και οι άλλες ελλειμματικές χώρες του Νότου; Ένα όσο το δυνατό φθηνότερο ευρώ, σε σχέση με το δολάριο, του οποίου είμαστε δέσμιοι λόγω εισαγωγικού χαρακτήρα της οικονομίας μας. Ορθολογικά, το καλύτερο που μπορούμε να ελπίζουμε είναι σταθεροποίηση του ευρώ έναντι βασικών ανταγωνιστικών νομισμάτων. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα : ένα παράδοξο θα συνεχίσει να λαμβάνει χώρα. Όσο η ΕΚΤ συνδράμει στην αποκλιμάκωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της κρίσης χρέους,( με αγορές ομολόγων και πιστωτικές γραμμές στις τράπεζες), η στήριξη του ευρώ και η ανατίμηση του, θα μας δυσκολεύει να ανακάμψουμε, σε όρους νομισματικής ζυγαριάς, αφού εμείς χρειαζόμαστε υποτίμηση ή σταθεροποίηση του νομίσματος στις τσέπες μας.
Εξετάζοντας 165 περιπτώσεις λιτότητας σε 16 χώρες , υποτίθεται ανεπτυγμένες, πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ ( ΙMF Working Papers, 2011, Sovereign Debts and Austerity Packages) δείχνει ότι μια κυβέρνηση πρέπει να δεσμεύεται για δημοσιονομική εξυγίανση , εξ αρχής, όταν και μόνο όταν η οικονομία μπει σε τροχιά ανάκαμψης. Με αυτό το βασικό δεδομένο και με σίγουρη ύφεση μέχρι το 2015 για την ελληνική οικονομία( βλ. http://www.kostasmelas.gr/) , με δυσκολίες για σταθερή ανάπτυξη σε άλλες προβληματικές χώρες, και με σύννεφα να πλησιάζουν και τις Γαλλία, Γερμανία, αναρωτιέμαι τι άλλο πρέπει να δουν για να αφήσουν όλοι στην Ευρωζώνη –κυρίως το Βερολίνο -κατά μέρος τα επικίνδυνα σχέδια για ομοσπονδοποίηση, τραπεζική ένωση, νέα όρια χρέους και πρόστιμα παραβίασης. Ένα ζοφερό μέλλον για τις ήδη διαμελισμένες ταξικά κοινωνίες, που νομίζουν ότι θα ξορκίσουν στις αγορές με πυροτεχνήματα διευκόλυνσης του τραπεζικού συστήματος, τύπου ευρω-ομολόγου, και όχι αναπτυξιακών ομολόγων για τις κοινωνίες.
Δεν θα ήταν άσχημο, οι δανειστές μας να δουν προσεκτικά τον πίνακα του καθ. Δρετάκκη, ώστε να κατανοήσουν πόσο παίζουν με το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων ανθρώπων , και πόσο με αυτό κινδυνεύουν να μην πάρουν ποτέ πίσω το μεγάλο μέρος των χρημάτων τους ( που μας δανείζουν, δεν μας χαρίζουν) Όσο απείθαρχοι και αν είμαστε εμείς, απλά τώρα είμαστε σχεδόν νεκροί, ακόμα και για να πειθαρχήσουμε…

8 σκέψεις σχετικά με το “Μήπως είναι καιρός να την διαλύσουμε;”

  1. Το κάθε κράτος εμποδίζει η επιτρέπει την πρόοδο του κατά κεφαλήν ΑΕΠ
    με τις συνθήκες οικονομικής δραστηριότητας που θεσμοθετεί.

    Αυτό αποτυπώνεται στα διεθνή μετρητικά ranks απ΄όπου βλέπουμε
    ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στον πίνακα είναι ευθέως ανάλογο από τους
    δείκτες φιλικότητας του κράτους στην οικονομική δραστηριότητα.

    Όλες οι χώρες με το υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στον πίνακα
    βρίσκονται υψηλά στην ταξινόμηση στους δείκτες:
    http://www.doingbusiness.org/rankings
    με την Ελλάδα να βρίσκεται ουραγός στην 100ή θέση, ενώ βρισκόταν
    σε χειρότερη θέση πριν τις παρεμβάσεις που πρόλαβε να
    εφαρμόσει η κ. Κατσέλη (απλοποίηση των διαδικασιών ίδρυσης και λειτουργίας των επιχειρήσεων)
    πριν την απομάκρυνσή της (που έγινε λίγες ημέρες πριν κατατεθεί στην βουλή το 2ο νομοσχέδιο της
    για την λειτουργία των επιχειρήσεων)

    Άρα αν επιτρέψει το κράτος μας -που κόβει στο παρά πέντε σημαντικές για την ανάπτυξη νομοθετικές
    παρεμβάσεις- την πρόοδο των πολιτών του, ή πρόοδος θα εμφανιστεί αμέσως
    με ωφελημένο και το ίδιο.

    (Σημειώσουμε την εξαιρετική βελτίωση της Πορτογαλίας τα τελευταία χρόνια ώς υγιής αντίδρασης
    του κράτους στην επερχόμενη κρίση.)

    Luxembourg 50
    Netherlands 31
    Austria 32
    Ireland 10
    Germany 19
    Belgium 28
    Finland 11
    France 29
    Italy 87
    Spain 44
    Greece 100
    Portugal 30

    Άρα το πρώτο που μας αφορά να «διαλύσουμε» δεν είναι η νομισματική ένωση
    που υπονοεί το άρθρο, αλλά το «παρασιτικό κράτος που θα πρέπει να πάψει να ζει εξαθλιώνοντας την κοινωνία.» «τιθέμενο στην υπηρεσία της κοινωνίας για οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική δικαιοσύνη.»
    Μην μας αποπροσανατολίζουν τόσο εύκολα με την ύπουλη απόκρυψη των αιτιών…

    Μου αρέσει!

    1. Τι σόι πίνακας είναι αυτός; Με Σιγκαπούρη, Χονγκ Κονγκ και Σαουδική Αραβία στο τοπ 10; Με Γεωργία, Ταϊλάνδη και Μαλαισία πιο ψηλά από τη Γερμανία; Με Ισλανδία και Ιρλανδία δίπλα δίπλα; Πάμε καλά; Βάζω στοίχημα ότι αν δεν έπεφταν οι βόμβες σαν το χαλάζι, το Ιράκ θα ήταν πολύ ψηλά στη λίστα.

      Τι είναι; Το παγκόσμιο πρωτάθλημα διευκόλυνσης της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και του «μαγικού χεριού των αγορών» με αναφορά σε αριθμούς και όχι σε ανθρώπους; Το παγκόσμιο πρωτάθλημα της λαμογιάς και της καταλήστευσης ανθρώπων και πόρων;

      Τους λαούς τους ρώτησε κανείς; Οι Πορτογάλοι, εκτός από περήφανοι για την ευκαιρία που τους έδωσε η κρίση να ανέβουν στην βαθμολογία, αισθάνονται και κοινωνικά ανακουφισμένοι;

      Και τι παραμύθι είναι αυτό περί «… αν επιτρέψει το κράτος μας -που κόβει στο παρά πέντε σημαντικές για την ανάπτυξη νομοθετικές παρεμβάσεις- την πρόοδο των πολιτών του, ή πρόοδος θα εμφανιστεί αμέσως με ωφελημένο και το ίδιο»; Από πότε αποφασίζει το «κράτος μας»; Για ποιά ανάπτυξη; Αυτή που επιβάλει η τρόικα;

      Περιμένω την τελευταία έκδοση της βαθμολογίας να δω την θέση της Λιβύης (γιατί απουσιάζει).

      Μου αρέσει!

  2. Αυτό ακριβώς θα γίνει. Θα την διαλύσουμε.
    Πρέπει να διώξουμε τους προδότες της βουλής του 2009 και με νέα ηγεσία να πορευτούμε μόνοι μας με εθνικό νόμισμα.
    Εδώ έφτασαν να δίνουν εντολές να εκριζωθούν ακόμα και οινοποιήσιμες ποικιλίες σταφυλιού προκειμένου να μην παραγουμε τίποτα και να είμαστε εξαρτώμενοι, επειδή αυτοί έχουν αποφασίσει να κάνουν τη χώρα μας λαθροβοσκοτόπι της ευρώπης με την έμμισθη βοήθεια όλου του κομματικού συστήματος.

    Μου αρέσει!

    1. Οι «προδότες» πάντα έχουν τις εφεδρείες τους.
      Και θα συνεχίσουν το παιχνίδι : τα κράτη των «βορείων» «θα έιναι
      στην υπηρεσία της κοινωνίας για οικονομική ανάπτυξη»
      (και του διεθνούς τραπεζικού κεφαλαίου από ότι ευκολα φαίνεται)
      ενώ της Ελλάδος στην υπηρεσία των «βορείων» .

      Στόχος Νο1?
      Να θέσουμε το κράτος στην υπηρεσία της κοινωνίας για οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική δικαιοσύνη. Με όποιο κόστος.
      (δεν θα τεθεί μόνο του)

      Πώς; Ας καλλιεργήσει το ερώτημα ο καθένας (σε προτεραιότητα) πριν διαβουλευθεί.

      Μου αρέσει!

  3. Της στραβης της ψ*λης, της φταινε οι τριχες !
    Οταν οι τραπεζες δινουνε δανεια 100 φορες πανω απο οσα εχουνε, δεν μιλαει κανεις !
    Ευκαιρια με το αλλοθι αυτο, να διαλυσουνε τον κοσμακη…

    Μου αρέσει!

  4. Δεν πρέπει να φύγουμε αν προηγουμένως δεν κάνουμε λογαριασμό και ζητήσουμε τα ρέστα. Οι μουστερήδες που μας διώχνουν επειδή έχουμε ελλείματα, αυτό ακριβώς θέλουν. Να φύγουμε στο αξιοπρεπές και να μην πάρουμε πίσω αυτά που μας χρωστάνε.

    Κόντρα στην κόντρα λοιπόν με τα καρτάλια της ΕΕ, αλλά φυσικά χωρίς Αντωνάκη, Βαγγελάκη και ρόζ Κουνελάκι.

    Μου αρέσει!

Leave a Reply

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s