www.olympia.gr

Το φιλότιμο μας, θηλιά στον λαιμό τους, όχι στον δικό μας. Μαθαίνοντας τη φύση, την κοινωνία, τον εαυτό μας. Μαθαίνοντας ξανά να ζούμε! Ecology is not just a trend. It's Life itself. Ecosophy: The Olympian Way. 奥林山方式

Το λεξικό της Τρούμπας (Πειραϊκόν Λεξικόν)

Posted by olympia spyr στο Δεκεμβρίου 9, 2012

{ ΓΙΑ ΝΑ “ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΌΜΑΣΤΕ” ΣΤΗΝ “ΚΑΘΟΜΙΛΟΎΜΕΝΗ” ….ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΑΚΟΥΜΕ ΡΕΜΠΈΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΎΔΙΑ ! }

%CE%BC%CE%AC%CE%B3%CE%BA%CE%B1%CF%824.jpg

Μορφωθείτε Πειραϊκά από το Μέγα Λεξικόν της Τρούμπας

Αλανιάρα = γυναίκα ρέμπελη του δρόμου
Αλαμπουρνέζικα = αυτά που δεν βγάζεις νόημα. Κατά τον Μπαμπιώτη προέρχονται από την φυλή Μπουρνού του Σουδάν που όταν μιλάνε ακούγονται απλά ήχοι περίεργοι.
Άμπακο = αυτό που δεν έχει τέλος (έφαγε τον άμπακο). Βγήκε από τον Άβακα τον τρόπο που οι άραβες έκαναν υπολογισμούς, κάτι σαν μικρό κομπιουτεράκι, με χάντρες που μπορούν ωστόσο να κάνουν υπολογισμούς τεράστιους άνευ τέλους
Αντάμικα = αντρίκια, θαρραλέα
Αρκουδόμαγκας = ψευτόμαγκας
Ασίκης = ωραίος, λεβέντης

Βλάμης = σταυραδελφός, παλικαράς, κουτσαβάκης, εραστής, γενναίος
Βουβή = μαχαίρι
Βουβουζέλας = αυτός που κάνει θόρυβο (όπως λέμε παπαρδέλας για αυτόν που μιλάει πολύ). Κατά συνέπεια η λέξη βουβουζέλα στο Μουντιάλ της Νοτίου Αφρικής είναι λέξη “πειραϊκή”.

Γιαβάσης = ήρεμος, ψύχραιμος, αποφεύγει εντάσεις
Γιαβουκλού = μνηστή, ερωμένη
Γιαγκίνι = Σφοδρό ερωτικό πάθος
Γιάφκα = πρόκειται για ρωσική λέξη που σημαίνει το παράνομο στέκι που συγκεντρώνονταν οι κομμουνιστές για να προετοιμάσουν την επανάσταση του 1917
Γομάρια = τα γαϊδούρια αλλά στην Τρούμπα είχε την έννοια του σωματοφύλακα, του μπράβου που δεν καταλάβαινε τίποτα. Όπως τα γαϊδούρια που τα φορτώνεις και πάνε, έτσι κι αυτός “εαν τις έτρωγε” δεν έκανε πίσω.

Δαχτυλίθρες = παράνομο παιχνίδι εξαπάτησης, στο οποίο το θύμα έπρεπε να βρει σε ποια από τις τρεις συνήθως δαχτυλίθρες, που είχε ο θύτης, βρισκόταν το στραγάλι, η φακή ή το ρεβύθι
Δερβίσης = Σωστός ιδανικός άντρας, μάγκας
Δίκοπη = Το αμφίστομο μαχαίρι

Εξωφυλαρούχας = το παιδί που είναι άμπαλο, δεν ξέρει μπάλα και γιαυτό όταν επιλέγουν του παίχτες στην αλάνα δεν τον θέλει κανείς και μένει να φυλάει τα ρούχα των υπολοίπων.Επίσης είναι αυτός που κάνει τον “καμπόη” μαζεύει δηλαδή τις μπάλες σκαρφαλώνοντας μάντρες. Στην εξωγηπεδική ζωή είναι αυτός που δεν έχει σοβαρό ρόλο.

Κασσαδόρος = ο διαρρήκτης
Κογιονάρω = εμπαίζω, ειρωνεύομαι
Κουμπούρι = το πιστόλι
Κουσελιάρης = ο κουτσομπόλης
Κατσαβάκης = νταής, παλληκαράς
Κούφιο = το πιστόλι πάλι
Κοψοχρονιά = από τον κοψόχρονο άνδρα, δηλαδή αυτόν που πεθαίνει νωρίς βγήκε η λέξη αυτή που σημαίνει αυτό που φεύγει άδικα και χωρίς λόγο

Λαχανάδες = οι πορτοφολάδες
Λάχανα = τα πορτοφόλια
Λάζος = είδος μαχαιριού που διπλώνει
Λιμά = τα λόγια χωρίς σημασία

Μάγκας = ο σωστός άνδρας

%CE%9C%CE%B1%CE%B3%CE%BA%CE%B1%CF%82.jpg

Μαγκιόρος = Μεγάλος, ξεχωριστός
Μάλε βράσε = πρόκειται για έκφραση Πειραιωτών κρητικής καταγωγής που κατοικούσαν στην Καστέλα που μόλις μπλέκονταν με Μανιάτες προκαλούσαν φασαρίες. Ειδικά οι προερχόμενοι από τα Μάλια της Κρήτης μόλις τους προκαλούσαν οι Μανιάτες έβραζαν από θυμό
Μανίτα = Μέθοδος εξαπάτησης που εφαρμόζονταν όπως και ο “παππάς” σε αδαείς επαρχιώτες και μετανάστες
Μάπας = ο αργιλές
Μαστούρα = η χασισική μέθη
Ματσαράγκα = κατεργαριά
Μαύρης = χασίς
Μαχμούρικο = Βαρύθυμο, νωθρό, ζαλισμένο από αλκοόλ ή από άλλη αιτία
Μερακλής = Μανιώδης, παθιασμένος
Με γειά το κούρεμα = το κούρεμα αποτελούσε ειδικά στα χρόνια του Μεταξά μέσο τιμωρίας, επίσης τους άταχτους νέους τους κούρευαν με την ψιλή για να τους τιμωρήσουν. Έτσι όποιον έπιανε η αστυνομία για παραβάσεις περί “αλητείας” αφού τους κούρευαν πρώτα μετά έτρωγαν και μερικές ψιλές (φάπες). Έτσι έμεινε και σήμερα τους φρεσκοκουρεμένους να τους ρίχνουν φάπες στο σβέρκο “για το καλό”
Μόρτης = συνώνυμο του Μάγκα
Μόκο = η σιωπή (κάνε μόκο)
Μπαγιόκο = Λεφτά, κομπόδεμα
Μπαλαμούτι = απάτη χαρτοπαικτική κυρίως
Μπαμπεσιά = η δόλια, η ύπουλη πράξη
Μπαρμπουτζής = αυτός που κουμαντάρει τυχερό παιχνίδι με ζάρι το οποίο ονομάζεται “μπαρμπούτι”.
Μπαρμπούτι = τυχερό παράνομο παιχνίδι με ζάρια
Μπαχτσές = ο κήπος
Μπελαλής = αυτός που γίνεται συνεχώς αφορμή για καυγάδες, φασαρίες, ο δύστροπος
Μπιλαντέρια = τα αδέλφια
Μπιτιρίνι = η οργανωμένη μπαρμπουτιέρα
Μπουλασιλίκη = κόλλημα, επιμονή, πείσμα

%25CE%25BC%25CE%25B1%25CE%25B3%25CE%25BA%25CE%25B1%25CF%25822.jpg

Νταβατζής = μαστρωπός
Νταής = παλληκαράς
Νταλκάς = δυνατή επιθυμία, πόθος
Νταμίρα = το φυτό Datura stramonium ή αλλιώς Τάτουλας που είναι πλούσιο σε αλκαλοειδείς ουσίες και ατροπίνη και χρησιμοποιούνταν ως υποκατάστατο του χασισιού
Ντερβίσης = άντρας του κόσμου της μαγκιάς αλλά κλειστός τύπος σαν χαρακτήρας όπως ο μουσουλμάνος μοναχός δερβίσης που είναι γεμάτος μυστήριο
Ντέρτι = ψυχικός πόνος
Ντουζένι = το κέφι
Ντουνιάς = ο κόσμος
Ντράβαλα = μπελάδες

%CE%BE%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF+%CE%BA%CE%B1%CF%86%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CE%BF+%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%AE%CF%82.jpg

Ξεφτέρι = το αρπακτικό πουλί κατά συνέπεια ο Ξύπνιος άνδρας

Παπατζής = αυτός που αεξαπατά θύματα παίζοντας με τα χαρτιά το παιχνίδι “παππάς”
Παπαγαλάκι = όπως το πτηνό παπαγάλος μπορεί να επαναλάβει κάτι που ακούει συνεχώς, έτσι και τύποι που το “έπαιζαν” μάγκες στον πειραιά αλλά δεν ήταν, μόλις τους έκαναν προσαγωγή στο τμήμα έλεγαν τι είχαν ακούσει στην “πιάτσα”
Πεζεβέγκης = ο Μαστρωπός (Ο πεζεβέγκης που τάχει στην πούγκα)
Πετσί = το πορτοφόλι
Πιάτσα = από την ιταλική λέξη piazza που σημαίνει πλατεία. Ήταν ο τόπος που συγκεντρώνονταν οι μάγκες
Ποδαράδες = παλιά ονομασία της Νέας Ιωνίας
Πούγκα = το κομπόδεμα
Πρεζάκιας= ο εξαρτημένος από ηρωίνη

Ρεφάρω = ξανακερδίζω όσα έχασα

Σεβνταλής = ο ερωτευμένος
Σεβντάς = ο ερωτικός καημός
Σεκλέτια = στεναχώρια
Σερέτης = ο δύστροπος, ο σκληρός, ο ευέξαπτος άνδρας
Σερετλίκι = η σκληρότητα
Σπαχάνι = από το Ισπαχάν της Περσίας
Συνάχης = άνδρας θυμωμένος, τσατισμένος ή υπό την επίδραση ναρκωτικών που λαμβάνονται από την μύτη
Σώτος = ο κερδισμένος

Ταρίφας = ο ταξιτζής
Τεκές = χασισοποτείο
Τεκετζής = ο ιδιοκτήτης του τεκέ
Τέρτσος= ο χαμένος
Τεφαρίκι = το εκλεκτό πράγμα
Τζάμπα = δωρεάν
Τζαμπατζής = αυτός που δεν πληρώνει
Τζιμάνι = ο αξιαγάπητος, ο σεβαστός
Τουμπεκί = ο καπνός
Τσίφτης = στα αλβανικά είναι το γεράκι, και τσίφτηδες είναι αυτοί που είναι ξύπνιοι όπως τα αρπακτικά πουλιά
Τσίμα = Τσίμα τσίμα, επτανησιακή έκφραση που σημαίνει κοντά
Τουφατζής = αυτός που έχει κάνει φυλακή

Φάσκελο = η μούτζα. Προέρχεται από τον φάκελο που στέλνουμε (ταχυδρομούμε) κάτι σε κάποιον.
Φελέκι = Λέξη αραβικής προέλευσης που σημαίνει τύχη (γ…ώ το φελέκι μου δηλαδή την τύχη μου)
Φιλέτο = κατά κυριολεξία είναι η μικρή κλωστή. Επειδή συνήθιζαν να μαγειρεύουν τα καλά κρέατα δεμένα με σπάγκο έμεινε το φιλέτο να σημαίνει το καλύτερο.
Φούφουτος = σημαίνει ο άλφα, ο βήτα, ο τάδε, ο δείνα. Οι μάγκες όταν δεν ήξεραν το όνομα κάποιου αντί να πούνε το έκανε ο τάδε όπως έλεγαν οι καθώς πρέπει, απαντούσαν το έκανε ο Φούφουτος. Κατά άλλη εκδοχή προέρχεται από την πίεση που υπήρχε από την αστυνομία να “μιλήσουν” να δώσουν το όνομα του συνεργάτη τους έλεγαν όνομα το οποίο δεν υπήρχε.

Χαράμι = Μάταια, αυτό που πήγε άδικα. Βγήκε από το αραβικό χράμι που ενώ είναι κομψοτέχνημα και κεντητό οι μουσουλμάνοι το στρώνουν στο πάτωμα και πατάνε πάνω του για να προσευχηθούν.

Χαρμάνης = ο χρήστης χασίς που βρίσκεται σε κατάσταση στέρησης

Ψιλά = τα λεφτά

Πηγή:
γλωσσάρι διαδικτυακού ρεμπέτικου φόρουμ,
Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλου – Φυτράκη (εκδόσεις ελευθεροτυπία 1993)

ΚΑΤ’ ΕΞΑΊΡΕΣΗ:


About these ads

27 Σχόλια to “Το λεξικό της Τρούμπας (Πειραϊκόν Λεξικόν)”

  1. siakkas said

  2. ΜΑΧΗΤΗΣ said

    Αβακας.

    Αυτο ειναι τελικα το..πολιτευμα μας…

    Ουκ εστι τελος των ..αριθμων!

  3. Αϊνταααααα, ανάψτε τα στιμπούκιαααα ορέεε

  4. ΑΒΓ said

    Κάποτε τα ρεμπέτικα ήταν απαγορευμένα και τώρα τα ακούνε μόνο στα βόρεια προάστια…

  5. Βασίλειος Λιάκος said

    Το ράσο δεν κάνει τον παπά!

  6. 805 said

    ο πάπας ο παχυς

  7. dimitrios agiasofitis said

    Μάλιστα,μετά απο αυτό το επιστημονικό μεταφραστικό πόνημα του ολυμπία,μορφωθήκαμε. Ολυμπία και μαστούρια!!! Και σ’ανώτερα να πάτε να τη ‘βρείτε μόλις σπάσει ο τσόσμπα,για τη ζά σας’. γκέγκε κουραδόμαγκες!!!

    Έρρωσθε γιαλανζτί δερβίσηδες και μη

    Δημήτριος Αγιασοφίτης

    • Ενας Πολίτης said

      Φορτσάτο σε βλέπω μετά το κυριακάτικο κήρυγμα και τα λιβάνια.

      • dimitrios agiasofitis said

        Ε,όχι και Κυριακάτικο κήρυγμα και λιβάνια εγώ ρε μόρτη. Εγώ ‘Ένας Πολίτης είπε’ δεν είμαι δούλος κάποιου δόγματος και πολύ περισσότερο του εβραικού γιαχβέ!!! Άντε καλή Κυριακή και καλοφάγωτο το γιουβέτσι με την οικογένεια!!

        Έρρωσο

        Δημήτριοσ Αγιασοφίτης

    • ε …καλα εσυ τα ηξερες αυτα …..
      “kαθηγητης”….
      εχεις μαλλον και τρουμποδιδακτορικο και ανωτερες σπουδες στο……..”κουρμπετι”

      για εμας τους υπολοιπους τα εβαλε η “Ο”

      • dimitrios agiasofitis said

        Άκου μορτάκο,ασφαλώς και έχω. ‘Ηταν τότε που σε βάτεβα αρκαντάν εκεί που πήγαινες για ‘μετάληψη’ με τους άλλους πίτσηδες!!!
        Σακκουλετζέμ; ή να τα σπάσω και να τα ξαναρίξω;

        Έρρωσθε οι καλτεριμιτζούδες

        Δημήτριος Αγιασοφίτης

      • Λεωνίδας said

        ακου κι εσυ Αρρωσθε
        η βατεμενη πολλαπλως και διαχρονικως τρουμπιωτισσα να βατεβε ,λιγο δυσκολο ,
        το “ντοκτορα” σου εννοουσα το εχεις στο: “κοριτσια !! ο στολος”
        Αλλα για σενα ειδικα εχω ενα μακρυ φινο εργαλειο να σου διορθωσει το λαρυγγα ,γιατι λογω κατασκευης ο εμετος παει στον εγκεφαλο .

        καταλαβες χουφτα;

      • ΚΑΛΑ ΕΣΥ... said

        Καλά εσύ μαλάκας γεννήθηκες καραμαλάκας θ’ αποθάνεις

      • ΚΑΛΑ ΕΣΥ... said

        Λεωνίδα δεν είναι για σένα το προηγούμενο σχόλιο

  8. Ενας Πολίτης said

  9. Λεωνίδας said

  10. λευτερια στην βορειο ηπειρο said

  11. Βάρα μάγκα το μπουζούκι
    κι άσε το μαστουρουλούκι
    θέλω και πενιά να κλαίει
    και τα ντέρτια μου να λέει.
    ……………………………………
    Θα σου στείλω και μαυράκι
    μές απ’ του Καραισκάκη
    πρόσεξε μήν τήν τσιμπήσουν
    και στη σήμανση την κλείσουν.
    …………………………………….
    Αντε χθές βράδυ στου Καρίπη
    άντε ν’ εφουμάραμε χασίσι
    άντε ν’ εφουμάραμε την τσίκα
    άντε μ’ ένα μάγκα άπ΄τη Σύρα.

    {Απο την “Ρεμπέτικη ανθολογία” του Τάσου Σχορέλη }

    Λέει ο Δημήτρης Γκιόγκας ή Μπαγιαντέρας

    Σάν θα πεθάνω, βρέ παιδιά.
    αντί κεριά, λιβάνια,
    βάλτε φωτιές μές στο λουλά
    πνίξτε με στά ντουμάνια.

    Κι ένας άλλος ρεμπέτης, ο Ανέστης Δελιάς

    Οταν μπουκάρω στόν τεκέ
    τόν αργιλέ τσακώνω
    και μέ τά φυλλοκάρδια μου
    τραβώ, τόν ξελιγώνω.

    Βιβλ. “οι πρόσφυγες της Μικρασιας
    και το ρεμπέτικο τραγούδι

    Μελέτη…..ΔΗΜΗΤΡΗ ΛΙΑΤΣΟΥ

    Για να μην ξεχνάμε τις ρίζες μας.!!

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 170,933 other followers

%d bloggers like this: