Μουσείο της Ακρόπολης: Η επέλαση του Ντεκονστρουκτιβισμού
Αναρτήθηκε από τον/την olympiada στο Ιουνίου 22, 2009
Γράφει η Μαρία Σεφέρου
Νομίζω πως αν μπορούσαν προς στιγμή να ζωντανέψουν, θα δραπέτευαν από τον ασφυκτικό κλοιό του γυαλιού. Όσο και να θέλω να ωραιοποιήσω και να δικαιολογήσω το πολυδιαφημισμένο Μουσείο της Ακρόπολης, δε μπορώ να παραβλέψω το οφθαλμοφανές γεγονός ότι το δεσποτικά ογκώδες αυτό κατασκεύασμα, που μάλιστα εμποδίζει τη θέα του ιερού βράχου από τους πεζούς, ούτε δένει ούτε εναρμονίζεται με τον Παρθενώνα. Πιστεύω πως η Ελλάδα, η Αθήνα, η Ακρόπολη και τα αριστουργήματα που στεγάστηκαν εκεί, άξιζαν κάτι καλύτερο. Τώρα όμως είναι αργά για δάκρυα, αν και υπήρξαν έγκαιρα έντονες κριτικές που δυστυχώς δεν απέτρεψαν το μοιραίο…
Ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον να εξηγήσουμε το φαινόμενο. Ο ελληνικής καταγωγής καθηγητής Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του San Antonio, Texas, κ. Nikos A. Salingaros, σε άρθρο του με τίτλο «Αρχιτεκτονικός κανιβαλισμός στην Αθήνα» (Architectural Cannibalism in Athens) γράφει σχετικά:
Κι ενώ ο υπόλοιπος κόσμος αρχίζει να απορρίπτει την εφιαλτική περίοδο της απάνθρωπης αρχιτεκτονικής και του ουρμπανισμού, μερικά άτομα είναι υπερήφανα να την προάγουν. Πάντοτε λίγο πίσω από τους καιρούς, αυτή η ομάδα παρ’ όλα αυτά αναπληρώνει την καθυστέρηση δείχνοντας κανονικό φανατισμό και επιθυμία να τιμήσει το cult.
αι ξένο προς το χώρο και υβριστικό του Παρθενώνα και των πολύτιμων θησαυρών που στεγάζει, είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να καταφέρει η πολιτιστικά, πολιτικά και ηθικά παρηκμασμένη Ελλάδα. Αυτό μπόρεσαν οι άνθρωποι, αυτό έκαναν. Σαφώς καλύτερο από το τίποτα. Παραθέτω μια συμβολική εικόνα γλυπτού που δείχνει την αποκοπή της κεφαλής (το αρχαίο πνεύμα αθάνατο, του ωραίου του μεγάλου και τ’ αληθινού) από το χωρίς ιδανικά, αρχές και αξίες κουφάρι της σημερινής Ελλάδας. Περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαις…
Ο κριτικός αρχιτεκτονικής της New York Times ένιωσε πως έπρεπε να δικαιολογήσει αυτό το βδέλυγμα (το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης) αποκαλώντας το: “Ένα εντυπωσιακό επίτευγμα – ένα κτίριο που είναι τόσο ένας φωτεινός διαλογισμός του Παρθενώνα όσο και μια μαγευτική δουλειά αυτή καθαυτή.” Αναρωτιέμαι, πώς μπορούσε ο κριτικός να πιστεύει αυτά που έχει γράψει; Πρέπει οπωσδήποτε να είναι αποκομμένος από τα αισθήματά του και την εμπειρία. (….)
Εξέχουσες φυσιογνωμίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στον υπόλοιπο κόσμο είναι προφανώς σοκαρισμένοι από το σχέδιο του Νέου Μουσείου, το οποίο αρνείται να εναρμονιστεί με οτιδήποτε στο περιβάλλον. Το σχέδιο του νέου Μουσείου έχει μια ούλτρα-σύγχρονη εμφάνιση υψηλής τεχνολογίας, έτσι ώστε να μη σχετίζεται με τίποτα απολύτως στη μακρά ιστορία της Ελληνικής αρχιτεκτονικής.(…) Οποιοσδήποτε κι αν επέλεξε τον κ. Τσούμι, θα έπρεπε να γνωρίζει τι να περιμένει. Τώρα όμως δεν έχει νόημα να παραπονιέται κανείς.(…)
Ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός (συγγραφέας του βιβλίου “Ζ”) ήταν τρομαγμένος. “O κ. Τσούμι επιτίθεται και είναι προκλητικός. Αυτή η τριγωνική πλατφόρμα, το μπαλκόνι της καφετέριας… αυτή η ανοιχτή ταράτσα είναι ένα τσιμεντένιο βέλος που στοχεύει στην πλάτη των δύο διατηρητέων κτιρίων, σα να θέλει να τα ξεσκίσει με την άκρατη οξύτητά του. Είναι άγριο• είναι από τον τρίτο κόσμο. Φυσιολογικά , ταιριάζει στην τερατώδη σύλληψη ολόκληρου του Μουσείου. Αλλά δεν περίμενα ποτέ τέτοια επίθεση, που είναι ανάξια ενός σπουδαίου αρχιτέκτονα όπως ο κ. Τσούμι. Εάν τα διατηρητέα κτίρια κατεδαφιστούν, αυτό το βέλος τότε θα στοχεύει την ίδια την Ακρόπολη, ωσάν να θέλει επίσης να την καταστρέψει. Κύριε Τσούμι, είναι αυτός ο πολυπόθητος διάλογος με το αρχαίο μνημείο; Ω, Μελίνα (Μερκούρη), που άρχισες αυτό το εγχείρημα, τώρα θα έκανες απεργία πείνας μέχρις ότου κατεδάφιζαν αυτό το βέλος εκδίκησης που είναι η ταράτσα της καφετέριας του Τσούμι. (Βασιλικός 2007)”.»
Αξίζει να διαβάσει κανείς ολόκληρη την εμπεριστατωμένη και γεμάτη πάθος ανάλυση του Νίκου Σαλίγκαρου εδώ.
Τι είναι όμως ο Ντεκονστρουκτιβισμός (deconstructivism από το deconstruction); Η λέξη σημαίνει “αποδόμηση” και είναι μια προσέγγιση στο σχεδιασμό κτιρίων, που ήρθε στη μόδα στη δεκαετία του’ 80, κι επιχειρεί να δει την αρχιτεκτονική σε τεμαχίδια και κομμάτια. Τα βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής είναι αποσυναρμολογημένα. Τα ντεκονστρουκτιβιστικά κτίρια μπορεί να φαίνεται πως δεν έχουν καμία οπτική λογική. Μπορεί να εμφανίζονται πως έχουν γίνει από μη συγγενικές, δυσαρμονικές και αφηρημένες μορφές. Οι αποδομημένες ιδέες στην αρχιτεκτονική είναι δανεισμένες από το Γάλλο φιλόσοφο Jacques Derrida. Δείτε εδώ.
Για το ίδιο θέμα ο Νίκος Σαλίγκαρος γράφει μεταξύ άλλων τα εξής:
k.s. είπε
Αισθητικό τερατούργημα. Έτσι έχει χαρακτηρισθεί από πολλούς τό νέο Μουσείο τής Ακροπόλεως καί ό χαρακτηρισμός αυτός ουδόλως απέχει από τήν πραγματικότητα.
Εάν επρόκειτο ή έν λόγω κατασκευή νά στεγάσει κάποιο Μουσείο μοντέρνας τέχνης, καμία αντίρρησις, θά ήταν αυτό ακριβώς πού θά εχρειάζετο. Θά ταίριαζε απολύτως καί θά ερχόταν σέ πλήρη αρμονία μέ τό περιεχόμενο. Έτσι κι αλλοιώς ουδείς θά ήταν είς θέσιν νά καταλάβει τί ακριβώς συμβολίζει τό κατασκεύασμα καί μαζί μέ αυτό καί τά εκθέματα πού θά εστέγαζε εντός του, εκτός φυσικά από τούς πολύ προχωρημένους.
Εδώ όμως έχουμε νά κάνουμε μέ έναν χώρο τόν οποίο προβλέπεται νά επισκεφθούν εκατομμύρια τουριστών καί οί οποίοι θά αποκομίσουν εντυπώσεις καί θά σχηματίσουν μία άποψη αναφορικά μέ τήν φιλοκαλία τών κατοίκων αυτού τού τόπου. Χωρίς αμφισβήτηση ή παρουσία του στόν χώρο προσβάλλει καταφανώς τήν αισθητική καί θά έδινε τήν ευκαιρία στόν οποιονδήποτε ξένο αντίκρυζε τό κατασκεύασμα νά αμφιβάλλει γιά τήν κριτική επάρκεια καί τήν νοητική ωριμότητα τών Ελλήνων καί ακόμα γιά τήν ικανότητά τους νά διακρίνουν τήν διαφορά ανάμεσα στό ωραίο καί τό άσχημο. Καί λέω τών Ελλήνων γιατί θά συμπεριελάμβανε στίς αρνητικές του κρίσεις τό σύνολον τού λαού μήν έχοντας τήν διάθεση νά απασχοληθεί μέ λεπτομέρειες. Γιά ποιόν λόγο άλλωστε νά τό πράξει; Αλλά άς μήν κρυβόμαστε. Σέ όλους αναλογεί μερίδιον ευθύνης καί τελικώς κανείς δέν θά έπρεπε νά αισθάνεται αμέτοχος γιά όσα συμβαίνουν γύρω μας καί δέν αναφέρομαι αποκλειστικώς καί μόνον στό συγκεκριμένο ζήτημα. Πώς λοιπόν νά ερμηνεύσει καί πώς νά δικαιολογήσει καί ό πιό καλοπροαίρετος ξένος επισκέπτης αυτό πού επέπρωτο νά αντικρύσει; Πώς θά μπορούσε ό αρχαιολάτρης νά συγχωρήσει αυτήν τήν ασέβεια, αυτήν τήν ύβρη καί πώς θά ήταν δυνατόν νά καταπραΰνει τήν θλίψη του καί νά κατευνάσει τήν οργή του ατενίζοντας αυτό τό ανοσιούργημα;
Parhenon reconciliaiton είπε
Μήπως μπορεί κάποιος να δημοσιεύσει φωτογραφία τής μακέτας των Ελλήνων που πρότειναν ΥΠΑΙΘΡΙΟ μουσείο, χωρίς σπατάλες και αλαζονεία;
Το ΑΠΟΣΙΩΠΗΜΕΝΟ ‘ΜΥΣΤΙΚΟ’ ΚΑΙ του Παρθενώνα είναι το ΣΥΜΦΙΛΙΩΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟ
Μικρή αφιέρωση στους κατασυκοφαντημένους ΑΠΛΟΥΣ δημοκρατικούς των Χρυσών Αιώνων, που γενοκτονήθηκαν ακριβώς επειδή διέδιδαν σε όλη τη Μεσόγειο, Εύξεινο, Μ. Ανατολή τη διαδικασία ανάδειξης των διαφόρων εντολοδόχων με ΣΥΜΦΙΛΙΩΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟ (που όσο ΔΕΝ υπήρχαν κ-ώμματα, δεν του είχαν δώσει ιδιαίτερο όνομα), στον 5ο αιώνα ΠΟΛΙΤΟΓΡΑΦΗΣΑΝ 6 ΦΟΡΕΣ δούλους=υπαλλήλους των πλουσίων (Αριστοτέλη Αθηναίων Πολιτεία) και το επεχείρησαν ΚΑΙ για τις γυναίκες, αλλά οι πολυδιαφημισμένοι μισάνθρωποι ολιγαρχικοί απείλησαν διχασμό δικάζοντας την Ασπασία… Άλλωστε οι ολιγαρχικοί τού Κρέοντα ήταν αυτοί που είχαν διώξει τις γυναίκες από τις συνελεύσεις μόλις υπερψηφίστηκε η πρότασή τους να πάρει το όνομα Αθήνες η ομοσπονδία ΑΥΤΑΡΚΕΙΑΣ των χωριών τής Αττικής (Αριστοτέλη Πολιτικά, πόλη=ομοσπονδία χωριών αυτάρκειας, χωρίς υπερπληθυσμιακές βαβυλώνες).
(Πόσοι έμαθαν ποτέ από οπαδούς τού αρχιδιεφθαρμένου παράσιτου σκιάχτρου ότι ο μαθητής του Πλάτωνας, όταν ωρίμασε και αποδοκίμασε τα στυγερά εγκλήματα των κανίβαλων συμμαθητών του στην 7η Επιστολή, πρότεινε στους Μεγαλοπολίτες να πολιτογραφήσουν τις γυναίκες, αφού οι δημοκρατικοί ΠΑΝΤΑ τις συμβουλεύονταν, τις τιμούσαν με ξεχωριστές γιορτές και ως μητέρες ΘΑΡΡΑΛΕΩΝ παιδιών, χωρίς περιτομές, κλειτοριδεκτομές και μπούργκες;
Πότε ακούσατε συζήτηση όπου να διαφοροποιούνται οι δίκες που έκαναν οι ολιγαρχικοί κατά δημοκρατικών-Θεμιστοκλή, Πρωταγόρα- όταν ΕΛΕΙΠΕ η πλειοψηφία τους σε περιπολίες με το στόλο, από εκείνες όπου δικάζονταν συνήθως για προδοσίες ολιγαρχικοί από ΟΛΟΚΛΗΡΟ το Δήμο;). Αυτός ο μοναδικός Δήμος, ωστόσο, όσο μπορούσε άφηνε μισάνθρωπους σαν τον Αριστοφάνη να τον βρίζουν, μήπως με την έκθεση της κατάντιας τους μερικοί συνέρθουν, όπως κάποτε συνέβαινε).
Με τέτοιες συμφιλιωτικές αντιλήψεις, αντίθετες με τη μοχθηρία Μυκηναίων και Πελλαίων, χτίστηκαν ο Παρθενώνας και ΔΕΚΑΔΕΣ παρόμοια ΜΝΗΜΕΙΑ ΘΑΡΡΟΥΣ σε όλη τη Μεσόγειο, με ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ των κατά τόπους εκκλησιών-συνελεύσεων, όχι αμέσως μετά από τους θριάμβους σε Σαλαμίνα, Ιμέρα, Πλαταιές, Μυκάλη, Ευρυμέδοντα, Κύπρο, αλλά αργότερα, όταν είδαν την εξαγορά ορισμένων κλικών με δαρεικούς, ώστε να ανοίξουν κερκόπορτες στους σατράπες σε Μικρασία και στους Καρχηδόνιους αρχομανείς στη Σικελία…
Αντίθετα, οι Παρθενώνες χτίστηκαν με συμφιλιωτικές παραστάσεις ιωνοδωρικών στοιχείων, γιατί οι δημοκρατικοί, πλούσιοι και φτωχοί, δε διέκριναν τους ανθρώπους παρά από το αν θέλουν να μη φοβούνται ή αν είναι εθισμένοι στο φόβο και θέλουν να τον επιβάλουν με την επιθετικότητά τους παντού=βάρβαροι, ελληνόφωνοι και μη.
Είναι ακριβώς αυτό το συμφιλιωτικό ψηφοδέλτιο που ξαναπρότεινε ο Ρήγας για τη συναδέλφωση των Βαλκανίων και ολόκληρης της ανθρωπότητας (Νέα Πολιτική Διοίκηση, άρθρο 12), το υιοθέτησαν τα ΑΠΟΣΙΩΠΗΜΕΝΑ 3 πρώτα ελληνικά Συντάγματα και ΑΜΕΤΡΗΤΟΙ σύλλογοι, ενώ το πολεμούν με απύθμενο μίσος οι ανανούριστοι εγωμανείς, πολιτικάντηδες και μη, μην μπορώντας να καταλάβουν αυτό που οι περισσότεροι κάτοικοι της Μεσογείου και του Ευξείνου χαίρονταν στους Χρυσούς Αιώνες, ανάμεσα στους ασύλληπτους αγώνες άμυνας κατά των εντόπιων και μη βαρβάρων: περισσότερη διαφάνεια = περισσότερο θάρρος = περισσότερη ασφάλεια και αισιόδοξη ζωή με γελαστά, άφοβα παιδιά!
Άμποτε οι έντιμοι πολιτικοί να ενωθούν σε ΣΥΜΦΙΛΙΩΤΙΚΟ ΕΝΙΑΙΟ ψηφοδέλτιο!
http://apps.facebook.com/causes/61685
http://antipariafwni.blogspot.com/2009/01/niki.html
http://www.kpad.gr/text/thesis/enieo1.htm
http://edrana.blogspot.com/2007/06/blog-post_05.html